تمام فرآیند جمع آوری اخبار به صورت خودکار انجام می گیرد. مسئولیت صحت محتوای این خبر بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است.با این وجود در صورتی که به محتوای این خبر اعتراض دارید می توانید از طریقاین لینکما را مطلع کنید.
منبع:ابتکار
دسته:سیاسی()
کد خبر:13748745
۱۳۹۶/۱۰/۲۳ ۲۳:۰۶

شورایی با تنها 4 جلسه

شورایی با تنها 4 جلسه
علیرضا صدقی
تشکیل «شورای سلطنت» یکی از آخرین تکیه‌گاه‌های شاه برای جلوگیری از فروپاشی رژیم سلطنتی پس از خروج وی از کشور بود. در زمانی که اوج‌گیری انقلاب اسلامی سقوط رژیم سلطنتی را هدف قرار داده بود و همچنین عوامل فرعی‌تر از جمله عدم اعتماد شاه به شایستگی بختیار در حفظ رژیم سلطنتی و همچنین نگرانی وی از بروز اختلاف میان ارتش و بختیار، شاه را عمیقاً به این نتیجه رسانده بود که متعاقب خروج او از کشور، اساس رژیم سلطنتی نیز با توجه به احساسات عمومی فروخواهد ریخت. از این رو به عنوان آخرین بارقه امید، تصمیم گرفت شورایی را به وجود آورد تا بتواند از فروپاشی نظام سلطنتی جلوگیری به عمل آورد. در حقیقت فکر تشکیل «شورای سلطنت» ناشی از نگرانی جدی شاه از انقراض سلسله شاهنشاهی بود.
اعضایی که برای تشکیل این شورا با موافقت شاه در نظر گرفته شدند عبارت بودند از:
ـ شاپور بختیار نخست‌وزیر
ـ محمد سجادی رئیس مجلس سنا
ـ جواد سعید رئیس مجلس شورای ملی
ـ سیدجلال تهرانی سناتور سابق
ـ محمدعلی وارسته وزیر دارایی اسبق
ـ عبدالله انتظام رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران
ـ علیقلی اردلان وزیر دربار شاهنشاهی
ـ علی‌آبادی دادستان سابق
ـ ارتشبد عباس قره‌باغی رئیس ستاد ارتش
این اسامی در روز شنبه 23 دی 1357 نهایی شدند و در همان روز از طرف دربار شاه دعوت‌نامه‌‌هایی برای تشکیل اولین جلسه شورای سلطنت در ساعت 4 بعد از ظهر روز یکشنبه 24 دی 1357 در کاخ نیاوران، جهت نامبردگان ارسال شد.
شورای سلطنت در حالی اولین جلسه خود را تشکیل می‌داد که امام خمینی، بختیار و دولتش را که دو هفته پیش تشکیل شده بود فاقد مشروعیت خوانده، رهبران کشورهای غربی امید خود را از آرامش ایران در صورت باقی ماندن شاه از دست داده و این ناامیدی را در گوادلوپ (14 دی) ابراز کرده بودند. بسیاری از ژنرال‌های مورد اعتماد شاه از جمله اویسی، ازهاری و... از کشور گریخته بودند (14 تا 18 دی) و شورای انقلاب به فرمان امام خمینی تشکیل شده بود (22 دی).
جلسه شورای سلطنت نیز 2 روز پس از تاسیس شورای انقلاب و 2 روز قبل از فرار شاه تشکیل شد. در فاصله پس از حضور اعضای شورای سلطنت تا زمان ورود شاه به جلسه بعضی از حضار خاطرات گذشته خود درباره خطاهای رژیم شاه در برابر اراده مردم و از جمله واکنش وی در حوادث 15 خرداد 1342 در برابر مردم و سپس سابقه استمداد دربار از سران کشور برای تلاش در جهت جلوگیری از فروپاشی نظام سلطنت را بیان می‌کردند.
از جمله محمدعلی وارسته خاطره‌ای را نقل کرد که بیان آن جالب است: «بعدازظهر روز 16 خردادماه 1342 بود که عده‌ای از رجال به دعوت تلفنی آقای علاء وزیر دربار وقت در وزارت دربار گرد آمدیم. بدواً مرحوم علاء اظهار نمود دو روز است مملکت دچار هرج و مرج شده و در شهرها ناامنی ایجاد شده و مردم تظاهراتی علیه دولت و به نفع روحانیت می‌نمایند. زد و خوردهای شدیدی بین مردم و نیروهای انتظامی رخ داده که متاسفانه عده‌ای کشته و تعدادی هم مجروح شده‌‌اند و این وضع نمی‌تواند ادامه پیدا نماید. امروز از آقایان دعوت کرده‌ام که نظرات شما رجال قدیمی مملکت که مورد اعتماد مردم می‌باشید و سوابق طولانی در خدمت به کشور دارید را دریافت نموده و بررسی نماییم که برای آرامش مردم چه باید کرد؟ من اظهار کردم در قدیم هر موقع که مردم از روش‌ها ناراضی بودند و شکایات و اعتراضات زیاد می‌شد و یک چنین بحرانی پیش می‌آمد، دولت مستعفی می‌گردید و رجالی مانند موتمن‌الملک و مستوفی‌الممالک مصدر کار می‌شدند و چون مردم به آنها اعتماد داشتند و می‌دانستند که این اشخاص خدمتگزار مردم هستند آرام می‌گرفتند و با خیال راحت به سر کار خود می‌رفتند. لازم است در این موقع حساس هم دولت مستعفی گشته کسی سر کار بیاید که مورد نظر مردم باشد و دولت آینده هم از روحانیت دلجویی نماید. مقتضی نبود که اعلیحضرت به قم رفته، در میدان آن شهر اظهاراتی علیه روحانیت بنمایند. این سخنرانی اعلیحضرت موجب کدورت روحانیت شده است. لازم است ترتیبی داده شود که از روحانیت رفع کدورت شود. گویا پس از خاتمه جلسه، سپهبد یزدان‌پناه یا یکی دیگر از حاضرین شرفیاب شده و اظهار نموده که اعلیحضرتا چه نشسته‌اید که در منزل خودتان علیه شما گفت‌وگو می‌نمایند و دولت تعیین می‌کنند و شما اطلاعی ندارید. اعلیحضرت پس از اطلاع از این جریان اظهار نموده بودند که این رجال را باید در توالت انداخته و سیفون را کشید... بعدها مرحوم علاء از وزارت دربار معزول گردید. همچنین انتظام از شرکت نفت کنار گذاشته شد و من و سایرین هم مورد غضب بودیم تا به حال...»
بختیار آخرین عضو شورای سلطنت بود که وارد جلسه شد و پس از او شاه به جمع آنان پیوست. شاه در ابتدای سخن به فلسفه تشکیل شورای سلطنت به عنوان حافظ نظام در غیاب خودش اشاره کرد و سپس از روسای مجلسین شورا و سنا خواست تا کار رای اعتماد به کابینه بختیار به سرعت انجام پذیرد. در این رابطه سجادی رئیس سنا تصریح کرد که فردا 25 دی رای اعتماد به کابینه داده خواهد شد و جواد سعید رئیس مجلس شورا نیز
پس فردا 26 دی را برای رای اعتماد تعیین کرد. سپس شاه گفت پس از کسب خبر رای اعتماد مجلسین به دولت، سفر خود را آغاز خواهد کرد.
در این جلسه سیدجلال‌الدین تهرانی به اتفاق آراء به ریاست شورای سلطنت و محمدعلی وارسته به نیابت شورا تعیین شدند.
تهرانی که در 1275 در دوران قاجار متولد شده بود، تا این تاریخ صاحب مشاغل وزارت، سفارت، سناتوری، استانداری و نایب‌التولیت آستان قدس رضوی بوده و از بقیه اعضای شورای سلطنت مسن‌تر بود. در پایان این جلسه که به منزله اعلام رسمی موجودیت شورای سلطنت بود، ارتشبد قره‌باغی رئیس ستاد ارتش اعلام کرد در جلسه مزبور، قرار شد سیدجلال تهرانی از طرف شورا جهت ملاقات با آیت‌الله خمینی به پاریس برود. تا اینکه بعداً نخست‌وزیر گفت «آقای سیدجلال تهرانی به علت سابقه دوستی با آیت‌الله خمینی، با عنوان رئیس شورای سلطنت برای ملاقات با ایشان به پاریس مسافرت خواهد کرد.»
روز 25 دی یعنی فردای روزی که جلسه رسمیت یافتن شورای سلطنت در نیاوران تشکیل شده بود امام خمینی در اعلامیه‌ای این شورا را غیرقانونی خواندند. امام در این اعلامیه که در آستانه اربعین سالار شهیدان حضرت حسین بن علی(ع) و با هدف تشویق مردم برای شرکت در راهپیمایی این روز صادر کردند، گفتند: «به کسانی که در شورای سلطنتی غیرقانونی به عنوان عضویت داخل شده‌‌اند اخطار می‌کنم که این عمل، غیرقانونی و دخالت آنان در مقدرات کشور جرم است. بی‌درنگ از این شورا کناره‌گیری کنند، و در صورت تخلف مسئول پیشامدها هستند.»
روز 26 دی همزمان با فرار شاه از کشور، امام خمینی با انتشار اعلامیه‌ای بر لزوم برانداختن رژیم شاهنشاهی و استقرار حکومت جمهوری اسلامی تاکید کردند. روز 27 دی تعداد 12 نفر از نمایندگان مجلس شورای ملی از سمت خود استعفا کردند. فردای این روز تعداد نمایندگان مستعفی مجلس به 20 نفر رسید و امام خمینی بر لزوم استعفای وزیران کابینه تاکید کردند. در همین روز (28 دی) سیدجلال تهرانی طی ماموریتی از جانب شاپور بختیار و به عنوان «رئیس شورای سلطنت» رهسپار پاریس شد تا پیرامون اوضاع و احوال ایران و برنامه‌های آتی شورای سلطنت با امام خمینی ملاقات کند. همزمان با این سفر کارتر رئیس‌جمهور آمریکا ضمن اعلام حمایت رسمی کاخ سفید از بختیار، از امام خمینی خواست به بختیار فرصت موفقیت دهد. بختیار نیز تهدید کرد که در صورت کنار رفتن من ارتش کودتا می‌کند.
روز 29 دی در پایان راهپیمایی تاریخی اربعین حسینی، قطعنامه‌ای قرائت شد که در آن بر لزوم غیرقانونی شناختن سلطنت، خلع شاه، برکناری دولت بختیار، استعفای وکلای مجلسین و اعضای شورای سلطنت و برقراری نظام جمهوری اسلامی تاکید شده بود. امام خمینی این راهپیمایی و همچنین دو راهپیمایی تاسوعا و عاشورا را که در روزهای 19 و 20 آذر 1357 برگزار شد به مثابه همه پرسی در مورد تشکیل جمهوری اسلامی قلمداد کردند.
در روز 30 دی سیدجلال تهرانی در پاریس رسماً تقاضای ملاقات با امام خمینی کرد. امام دو شرط برای ملاقات با سیدجلال تهرانی قائل شدند:
ـ استعفا کردن از شورای سلطنت
ـ غیرقانونی اعلام کردن شورای سلطنت
سیدجلال تهرانی با یک روز تاخیر تسلیم شرایط امام شد. وی روز اول بهمن 1357 استعفانامه خود را به این شرح در پاریس انتشار داد: «یکشنبه اول بهمن ماه 1357 هجری شمسی مطابق با 22 شهر صفرالمظفر 1399 هجری قمری- قبول ریاست شورای سلطنت ایران از طرف اینجانب فقط برای حفظ مصالح مملکت و امکان تامین آ‌رامش احتمالی آن بود. ولی شورای سلطنت به سبب مسافرت اینجانب به پاریس که برای نیل به هدف اصلی بود تشکیل نگردید. در این فاصله اوضاع داخلی ایران سریعاً تغییر یافت به طوری که برای احترام به افکار عمومی با توجه به فتوای حضرت آیت‌الله العظمی خمینی دامت برکاته مبنی بر غیرقانونی بودن آن شورا آن را غیرقانونی دانسته کناره‌گیری کردیم. از خداوند و اجداد طاهرین و ارواح مقدسه اولیاء اسلامی مسئلت دارم که مملکت و ملت مسلمان ایران را در ظل عنایات حضرت امام عصر عجل‌الله تعالی فرجه از هر گزندی مصون داشته و استقلال وطن عزیز ما را محفوظ فرمایند.
سیدجلال‌الدین تهرانی
یک روز پس از این استعفا، امام خمینی در پاریس سیدجلال‌الدین تهرانی را به حضور پذیرفتند. از جزئیات سخنان امام خمینی در دیدار سیدجلال تهرانی با ایشان اطلاع دقیقی در دست نیست ولی استعفای تهرانی خشم طرفداران شاه را برانگیخت. علی امینی نخست‌وزیر اسبق می‌نویسد: «سیدجلال وقتی که آمد به پاریس، خمینی هم پاریس بود. من هم پاریس بودم. به او تلفن کردم که آقا تو که رفتی پیش آقای خمینی، برای چی استعفا دادی؟ گفت [والا هیچی] باور کنید از آن روز هرچه که آمدند و به من گفتند که به او تلفن کنم، گفتم من به او تلفن هم نمی‌کنم. مرد حسابی با آن قد دراز و با آن سابقه، شاه می‌فرستد که او را بیاورید. خوب تو می‌روی استعفای چی را بکنی؟ که چی بگیری از خمینی؟»
عباس قره‌باغی رئیس ستاد ارتش نیز می‌گوید: «خبر استعفای جلال تهرانی را من از بختیار شنیدم... او هم موافق این استعفا بود... اختلاف ما با بختیار از همانجا شروع شد که ایشان با یک وضع خاصی خودش را با وجود شورای سلطنت فعال مایشاء می‌‌دانست در صورتی که شورا وجود داشت و ایشان آنجا در حقیقت شکست خورد...»
در واکنش به اظهارات مخالفین، سیدجلال‌الدین تهرانی مخالفان استعفای خود را «جاهل» خواند. وی این اظهارات را در پایان دومین ملاقات خود با امام خمینی که روز چهارم بهمن 1357 صورت گرفت اعلام کرد.
تهرانی پس از دو بار ملاقات با امام خمینی و با اطمینان از عدم امکان موفقیت رژیم سلطنتی در برابر اراده مردم، دیگر به تهران بازنگشت و به جنوب فرانسه رفت و به کار علمی مورد علاقه خود یعنی مطالعه در تاریخچه نجوم پرداخت. او در 1366 در 91 سالگی در فرانسه درگذشت.
با استعفای سیدجلال تهرانی، عمر شورایی که یک هفته پیش از آن در حضور شاه شکل گرفته بود خاتمه یافت و تا بازگشت امام به تهران ـ 12 بهمن 57 ـ یکی دو جلسه بعدی شورا بدون سیدجلال تشکیل شد ولی عملاً به دلیل اختلاف اعضا راه به جایی نبرد.
این خبر را به اشتراک بگذارید


تولید داخلی و صادرات تقویت شود/ لزوم چاره‌اندیشی اصولی برای حل مشکل آلودگی هوا و کمبود آب تشکر ویژه سروش صحت از احسان علیخانی+عکس رد پای موساد در انفجار صیدا هوای کرمانشاه در وضعیت هشدار قرار گرفت/تعطیلی برخی مدارس ثبت‌نام تکمیل ظرفیت آزمون کارشناسی ارشد 96 واحد اشکذر آغاز شد ارزیابی عملکرد 8 ماهه بودجه 96 در دستور کار این هفته مجلس خبرنگار شبستان برگزیده سومین جشنواره رسانه‌ای «ابوذر» شد اشتغال و مسکن مهمترین دغدغه نیازمندان است هشتمین جشنواره شعر فجر «قلم‌های بینا» در کاشمر برگزار می‌شود رسانه‌های بیگانه به دنبال ایجاد بحران هویتی در بین نوجوانان و جوانان هستند رابطه کاهش وزن و آزاد شدن سموم در بدن پس از مصرف نمک فراوان چه کاری انجام دهیم؟ با صدای بلند عطسه کنید ارتباط اضطراب با سکته مغزی راه‌اند ازی رشته زبان فارسی در دانشگاه پوترا مالزی نقیض‌گویی‌های نایب رئیس مجلس درباره برجام/ شورای نگهبان بخشنامه کدام وزیر را خلاف شرع تشخیص داد؟ / گرانی 35 درصدی ارز و خواب خوش مدیران اقتصادی آغاز ثبت نام تکمیل ظرفیت آزمون کارشناسی ارشد 96 دانشگاه آزاد اسلامی اشکذر قول می‌دهم آنهایی که اعتماد کردند را شرمنده نکنم/ ساغلام: تراکتور مثل بشیکتاش است نقیض‌گویی‌های نایب رئیس مجلس درباره برجام فروش باورنکردنی فیلم جدید ستاره بالیوود در چین دولت آمریکا در آستانه تعطیلی پیگیری واگذاری بنگاه‌های اقتصادی سپاه و ارتش خانواده‌های شهدای «سانچی» هنوز مرگ عزیزانشان را باور نکرده‌اند بزرگداشت سه هنرمند پیشکسوت در جشنواره فجر برف چهارمحال و بختیاری را روسفید کرد آغاز ثبت نام دوره‌های آموزشی مؤسسه علی‌بن موسی‌الرضا (ع) جایگاه دین در جامعه آلمان/ تلاقی مسلمان و مسیحی در هم‌اندیشی نخبگان دین‌شناس جشنواره فیلم فجر|خزایی‌فر، ساز "لاتاری" را کوک کرد زلزله 5 ریشتری حوالی "سومار" را لرزاند ردپای برف روی شانه‌های شهر/ لرستان «سفید» پوشید لزوم تقویت مشترکات دینی/امنیت ایران نتیجه وحدت شیعه و سنی است برگزاری همایش ملی مهندسی ایمنی و مدیریت hse در نیمه اسفندماه رعایت حقوق متقابل زن و مرد مهمترین عامل تحکیم بنیان خانواده است/ زنان بلوچ حضوری فعال و پررنگ در جامعه دارند وقف یک امر ماندگار است برگزاری بزرگ‌ترین همایش دوچرخه‌سواری استان البرز قتل مرد 67 ساله در نزاع خانواده زن و شوهر تیلاپیا از چه کشورهایی وارد ایران می‌شود؟ + جدول عکسی که خانم بازیگر بر سر مزار همسرش منتشر کرد شربتی برای تقویت حافظه و رفع تپش قلب +طرز تهیه مرگ 143 نفر از عابران پیاده طی نه ماهه سال جاری گران‌ترین بازیگر زن تلویزیون آمریکا مشخص شد دولت فدرال آمریکا تعطیل شد دولت آمریکا تعطیل شد زلزله 5 ریشتری حوالی سومار مردم در مواقع گرانی ناگهانی، خرید کالاهای خود را مدیریت کنند/ کسی حق ندارد به دلیل کمبود یک کالا قیمت آن را افزایش دهد استعفاهای دنباله‌دار و جنجالی در فدراسیون پهلوانی و زورخانه‌ای حذف عاشورزاده و صفری از مسابقات گرنداسلم چین وقتی مهران مدیری با پفک مهمانش را غافلگیر کرد! +عکس در روز سوم جشنواره فجر چه تئاترهایی می‌بینیم؟
موسویان: خروج از برجام باعث افزایش بی‌اعتمادی بین‌المللی به آمریکا می‌شود فیلم/ «بدون تعارف» با دستفروش دیروز و میلیاردر امروز دیدار رئیسی با خانواده سرمهندس کشتی سانچی تمام خطوط ارتباطی شهرستان کوهدشت قطع شد آژیر قرمز در 96 سد کشور به صدا درآمد سرمربی جدید تراکتورسازی وارد ایران شد بازی فولاد و پیکان به تعویق افتاد برگزاری مراسم اولین سالگرد شهادت آتش نشانان حادثه پلاسکو زمان اعلام اسامی 20 هزار واجد شرایط کسرخدمت‌های جدید سربازی تولید قهوه از گیاه کاسنی با خواص درمانی بخش خبری 20: 30 مورخ 29 دی ماه 96 + فیلم مدارس 16 شهر خوزستان فردا تعطیل است اولین سالگرد آتش نشانان حادثه پلاسکو علت استعفای فرماندار دزفول چه بود؟ /عکس فوت 2 سرنشین خودرو در حادثه تصادف موته- گلپایگان چرا بازی فولاد و پیکان لغو شد؟ کاهش نرخ ارز طی دو ماه آینده زمان انتقال پیکر 3 جانباخته حادثه سانچی به کشور مدارس 16 شهر خوزستان فردا تعطیل است فرماندار دزفول پس از تقلب امتحانی مجبور به استعفا شد پیام احساسی طارمی برای هواداران پرسپولیس+عکس ظاهر شدن چهار لکه نفتی در اطراف نفتکش غرق شده ایرانی مراسم اولین سالگرد شهدای آتش نشان پلاسکودربهشت زهرا (س) برگزار شد جنگ ترکیه علیه عفرین آغاز شد جنجالی‌ترین صحنه بازی استقلال؛ پنالتی بود یا نبود؟! (عکس) مدارس 16 شهر خوزستان فردا تعطیل است/ آماده‌باش به مراکز درمانی و خدماتی سرلشکر صفوی: حداکثر 12 درصد درآمد ناخالص داخلی خود را در جنگ تحمیلی هزینه کردیم عکس/ دیدار رئیسی با خانواده سرمهندس جانباخته سانچی در لایحه جدید دولت حقوق کارمندان چقدر افزایش دارد؟ محمد موسوی مهمان «دورهمی» می‌شود افزایش 20 تا 50 درصدی حقوق کارمندان در لایحه جدید دولت پلیس: متهمی که در اقلید به یک مامور ناجا تیراندازی کرده بود، خودکشی کرد تقی روحانی، پیشکسوت وزنه برداری درگذشت مدارس 16 شهر خوزستان فردا تعطیل است ناجا: 20 هزار نفر دیگر می‌توانند از کسرخدمت بهره‌مند شوند / اسامی این افراد طی یکی دو هفته آینده اعلام می‌شود ساغلام بمحض پیاده شدن ازهواپیما، میل به نمازجمعه داشت! حرف‌های اخیر دشمن از دلسوزی نیست؛ فتنه جدید است/ پرچم آمریکا و رژیم صهیونیستی را پایین خواهیم کشید دیدبان حقوق بشر نقض حقوق بشر در عربستان سعودی را محکوم کرد مدارس 15 شهر خوزستان شنبه تعطیل است وزیر خارجه روسیه: برجام هنوز نمرده است/ مسکو با ایران و ترکیه برای منطقه کاهش تنش در ادلب تلاش می‌کند خبر خوش برای فرهنگیان/افزایش حقوق معلمان در سال 97 زمان اعلام اسامی 20 هزار واجد شرایط کسرخدمت‌های جدید سربازی واشنگتن: عملیات نظامی ترکیه در شمال سوریه منجر به بی‌ثباتی خواهد شد توصیه مهم درباره رجیستر کردن گوشی‌های چند سیم کارت/ فعال سازی ناصحیح دریافت خدمات را مختل می‌کند عناوین روزنامه‌های ورزشی 30 دی 96/ نعمتی ناجی برانکو +تصاویر تولیت آستان قدس با خانواده سرمهندس کشتی "سانچی" دیدار کرد مدیرعامل سپاهان استعفا کرد سفر جابری انصاری به روسیه/ رایزنی امروز با بوگدانف/ شرکت در نشست با همتایان روس و ترکیه‌ای در سوچی تصویری از حضور سرمربی ترکیه‌ای تراکتور سازی در نماز جمعه دیدار حجت‌الاسلام والمسلمین رئیسی با خانواده سرمهندس کشتی سانچی

تمام فرآیند جمع آوری اخبار به صورت خودکار انجام می گیرد. مسئولیت صحت محتوای این خبر بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است.با این وجود در صورتی که به محتوای این خبر اعتراض دارید می توانید از طریقاین لینک ما را مطلع کنید.
message
near_me