تمام فرآیند جمع آوری اخبار به صورت خودکار انجام می گیرد. مسئولیت صحت محتوای این خبر بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است.با این وجود در صورتی که به محتوای این خبر اعتراض دارید می توانید از طریقاین لینکما را مطلع کنید.
منبع:فارس
دسته:فرهنگی()
کد خبر:13752381
۱۳۹۶/۱۰/۲۴ ۰۸:۳۶

شرط پذیرش خبر در قرآن/ عواقب پذیرفتن اخبار غیرموثق و بد

خبر باید از روی تحقیق باشد و به گفته قرآن اگر شخص فاسقی و یا حتی عادل خبر از چیزی دادند نباید بدون تحقیق پذیرفت زیرا پشیمانی به بار می‌آورد.
شرط پذیرش خبر در قرآن/ عواقب پذیرفتن اخبار غیرموثق و بد

خبرگزاری فارس- گروه‌ فعالیت‌های قرآنی: آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی در تفسیر نمونه ذیل آیه 6 سوره مبارکه «حجرات» به اهمت توجه به اخبار موثق و عواقب تکیه کردن بر اخبار غیرموثق اشاره کرده است که متن آن در ادامه می‌آید؛

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جاءَکُمْ فاسِقٌ بِنَبَإ فَتَبَیَّنُوا أَنْ تُصِیبُوا قَوْماً بِجَهالَة فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِینَ؛ اى کسانى که ایمان آورده‌اید! اگر شخص فاسقى خبرى براى شما بیاورد درباره آن تحقیق کنید، مبادا به گروهى از روى نادانى آسیب برسانید و از کرده خود پشیمان شوید». (حجرات/ 6)

به اخبار فاسقان اعتنا نکنید!

در آیات گذشته، سخن از وظایف مسلمانان در برابر رهبر و پیشوایشان پیامبر(صلى الله علیه وآله) بود، و دو دستور مهم در آن آمده بود: نخست، پیشى نگرفتن بر خدا و پیامبر(صلى الله علیه وآله)، و دیگر، رعایت ادب به هنگام سخن گفتن و صدا زدن در محضر او.

آیات مورد بحث، ادامه وظایف امت در برابر این رهبر بزرگ است، و مى‌گوید: هنگامى که اخبارى را خدمت او مى‌آورند، باید از روى تحقیق باشد، و اگر شخص فاسقى خبر از چیزى داد، بدون تحقیق نپذیرند، و پیامبر(صلى الله علیه وآله) را براى پذیرش آن، تحت فشار قرار ندهند.

نخست مى‌فرماید: «اى کسانى که ایمان آورده‌اید! اگر شخص فاسقى خبرى براى شما بیاورد، درباره آن تحقیق کنید» (یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جاءَکُمْ فاسِقٌ بِنَبَإ فَتَبَیَّنُوا).

سپس به علت آن اشاره کرده مى‌افزاید: «مبادا در صورت عمل کردن بدون تحقیق، به گروهى از روى نادانى آسیب برسانید، و از کرده خود پشیمان شوید»! (أَنْ تُصِیبُوا قَوْماً بِجَهالَة فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِینَ).

همان‌گونه که اگر پیامبر(ص) به گفته «ولید بن عقبه» عمل مى‌فرمود، و با طایفه «بنى المصطلق»، به عنوان یک قوم مرتد، پیکار مى‌کرد، فاجعه و مصیبت دردناکى به بار مى‌آمد.

از لحن آیه بعد، چنین استفاده مى‌شود که جمعى اصرار بر این پیکار داشتند، قرآن مى‌گوید: این کار شایسته شما نیست، این عین جهالت و نادانى است و سرانجامش ندامت و پشیمانى خواهد بود.

آیا اخبار شخص «عادل» را بدون تحقیق مى‌توان پذیرفت؟

جمعى از علماى «علم اصول» براى «حجیت خبر واحد» به این آیه استدلال کرده‌اند، چرا که آیه مى‌گوید: تحقیق و تبیّن در خبر «فاسق» لازم است، و مفهوم آن این است که اگر شخص «عادل» خبرى دهد، بدون تحقیق مى‌توان پذیرفت.

ولى، به این استدلال اشکالات فراوانى شده، که از همه مهم‌تر دو ایراد است، بقیه اهمیت چندانى ندارد: نخست این که استدلال فوق، متوقف بر قبول «حجیت مفهوم وصف» است، در حالى که معروف این است: مفهوم وصف حجت نیست.

دیگر این که علتى که در ذیل آیه آمده است، آن چنان گسترده است که خبر «عادل» و «فاسق» هر دو را شامل مى‌شود، زیرا عمل به خبر ظنى، هر چه باشد احتمال پشیمانى و ندامت دارد.

اما این هر دو اشکال قابل حل است زیرا مفهوم وصف، و هر قید دیگر در مواردى که به اصطلاح منظور بیان قیود یک مسأله، و مقام احتراز است، حجت مى‌باشد و ذکر این قید (قید فاسق) در آیه فوق، طبق ظهور عرفى هیچ فایده قابل ملاحظه‌اى جز بیان حجیت خبر عادل ندارد.

و اما در مورد تعلیلى که در ذیل آیه آمده، ظاهر این است که: هر گونه عمل به ادله «ظنیه» را شامل نمى‌شود، بلکه ناظر به مواردى است که در آنجا عمل، عمل جاهلانه یا سفیهانه و ابلهانه است، چرا که در آیه، روى عنوان «جهالت» تکیه شده، و مى‌دانیم غالب ادله‌اى که تمام عقلاى جهان در مسائل روزمره زندگى روى آن تکیه مى‌کنند، دلائل ظنى است (از قبیل ظواهر الفاظ، قول شاهد، قول اهل خبره، قول ذو الید و مانند اینها).

معلوم است که هیچ یک از اینها جاهلانه و سفیهانه شمرده نمى‌شود، و اگر احیاناً مطابق با واقع نباشد، مسأله ندامت نیز در آن مطرح نیست، چون یک راه عمومى و همگانى است.

به هر حال، به عقیده ما، این آیه، از آیات محکمى است که دلالت بر «حجیت خبر واحد» حتى در «موضوعات» دارد، و در این زمینه بحث‌هاى فراوانى است که اینجا جاى شرح آن نیست.

به علاوه، نمى‌توان انکار کرد که مسأله اعتماد بر اخبار موثق، اساس تاریخ و زندگى بشر را تشکیل مى‌دهد، به طورى که اگر مسأله حجیت خبر عادل یا موثق از جوامع انسانى حذف شود، بسیارى از میراث‌هاى علمى گذشته، و اطلاعات مربوط به جوامع بشرى، و حتى مسائل زیادى از آنچه امروز در جامعه خود با آن سر و کار داریم، به کلى حذف خواهد شد، و نه تنها انسان به عقب باز مى‌گردد، بلکه گردش چرخ‌هاى زندگى فعلى او نیز متوقف خواهد شد.

لذا اجماع همه عقلا بر حجیت آن است، و شارع مقدس نیز آن را «قولاً» و «عملاً» امضا فرموده است.

عواقب تکیه کردن بر اخبار غیرموثق و بد

ولى، به همان اندازه که «حجیت خبر واحد ثقه» به زندگى سامان می‌بخشد، تکیه بر اخبار غیر موثق بسیار خطرناک، و موجب از هم پاشیدگى نظام جامعه‌ها است، مصائب فراوانى به بار مى آورد، حیثیت و حقوق اشخاص را به خطر مى‌اندازد، انسان را به بیراهه و انحراف مى کشاند، و به تعبیر جالب قرآن در آیه مورد بحث، سرانجام مایه ندامت و پشیمانى خواهد بود.

این نکته نیز قابل توجه است که: ساختن خبرهاى دروغین و تکیه بر اخبار غیر موثق، یکى از حربه‌هاى قدیمى نظام‌هاى جبار و استعمارى است، که به وسیله آن جوّ کاذبى ایجاد کرده، و با فریب و اغفال مردم ناآگاه، آنها را گمراه مى‌سازند، و سرمایه‌هاى آنها را به تاراج مى‌برند.

اگر مسلمانان دقیقاً به همین دستور الهى که در این آیه وارد شده، عمل کنند، و خبرهاى فاسقین را بدون تحقیق و تبیّن نپذیرند، از این بلاهاى بزرگ، مصون خواهند ماند.

این نکته نیز قابل توجه است که: مسأله مهم وثوق و اعتماد به خود خبر است، منتها گاهى این وثوق، از ناحیه اعتماد به «شخص خبر دهنده» حاصل مى‌شود، و گاه از قرائن دیگرى از بیرون، لذا در پاره‌اى از موارد با این که گوینده خبر، فاسق است، ما به خبر او اطمینان پیدا مى‌کنیم.

روى این اصل این وثوق و اعتماد، از هر راهى حاصل شود، خواه از طریق عدالت و تقوا و صداقت گوینده باشد، و یا از قرائن خارجى، براى ما معتبر است، و سیره عقلا که مورد امضاى شرع اسلام قرار گرفته، نیز بر همین اساس است.

به همین دلیل، در «فقه اسلامى» مى‌بینیم، بسیارى از اخبارى که سند آنها ضعیف است، به خاطر این که مورد «عمل مشهور»، قرار گرفته، و آنها از روى قرائنى به صحت خبر واقف شده‌اند، معیار عمل قرار مى‌گیرد، و بر طبق آن فتوا مى‌دهند.

به عکس، گاه اخبارى نقل شده که گوینده آن شخص معتبرى است، ولى قرائنى از خارج ما را به آن خبر بدبین مى‌سازد، اینجاست که چاره‌اى از رها کردن آن نداریم، هر چند گوینده آن شخص عادل و معتبرى است.

بنابراین، معیار در همه جا اعتماد به خود «خبر» است، هر چند عدالت و صداقت راوى غالباً وسیله‌اى است براى این اعتماد، اما یک قانون کلى نیست (دقت کنید).

انتهای پیام/

#فاسق #آیات قرآنی #پذیرش #تفسیر
این خبر را به اشتراک بگذارید
related-image related-image


12 اشتباه بهداشتی که هر کسی در زندگی ممکن است انجام دهد تعطیلی دولت آمریکا وارد روز دوم شد نوعثمانی گری ترکیه و رقابت با ایران روحانی خدمتگزار و صاحب نفس شهر اصفهان توصیه‌های جالب و کاربردی اسلام درباره مواد غذایی و نحوه مصرف آنها ساخت ایران|خانواده نفربرهای براق + عکس خوش‌رقصی اروپا برای ترامپ با تحریم‌های جدید موضع متفاوت آمریکا و انگلیس درباره عملیات ترکیه در عفرین ورزشکار تمام عیار مخالفت‌کمیسیون‌تلفیق‌با برداشت 20 میلیاردی دولت چقدر از بودجه خارج از دست دولت است؟ مصرف مواد شیمیایی در تصفیه‌خانه آب زنجان نرمال است عوارض منفی و مخرب فست فودها را بشناسید! کافئین به رشد بهتر مو کمک می‌کند نجفی مدیریت قالیباف را نه، بلکه توان و کارنامه نظام را به چالش کشیده است خطای 2 میلیارد دلاری وزارت نفت آیا ترکیه و روسیه در سوریه با یکدیگر سازش کرده‌اند؟ انتقاد فرماندار املش از عدم پاسخگویی برخی مسئولان: مدیران فاقد اختیار می‌توانند شهرستان را ترک کنند هفته 19 بوندس لیگا/مونشن گلادباخ به رده چهارم صعود کرد بی‌توجهی مسئولان فرهنگی اصفهان به کیفیت آثار حوزه شعر و ادبیات مذاکره با ترامپ مثل «مذاکره با ژله» است میلیاردرها هنوز مالیات نمی‌دهند؟ آسیب‌های طرح تحول سلامت/ افزایش هزینه‌های القائی فواید فعالیت‌های ورزش را بشناییم دفاع‌عصبی دولت‌از برجام برای‌مردم چه‌خطری دارد؟ تذکر دادیم؛ پوستر خواننده لس‌آنجلسی را برداشتند طرح شکایت‌های تازه علیه شکارچی زنان +عکس لقمه‌هایی پر مخاطره برای دنیا و آخرت معاون ترامپ با سیسی دیدار کرد بازی‌اصلاحات‌درنقش فلج‌کردن‌دولت‌و متهم‌کردن‌نظام! داستان نفتکش سانچی به پایان رسیده است؟ درسی که یانکی‌ها از فروش جنگنده به ایران گرفتند عکس/ چیپس و پفک خوری اسحاق جهانگیری سیاست‌های اشتغالی با صرف منابع نفتی تسلسل باطل است ژیمناستیک‌کاران هیچ‌گونه حمایتی از سوی مسئولان نمی‌شود توهم "قرقاش" درباره موشک‌های یمنی-ایرانی! مهریه‌های عجیب و غریبی که تمامی ندارند پایان بررسی بودجه 97 در مجلس دختران جوان به هیچ وجه سراغ بازیگری نروند عاقبت نیروهای آمریکایی در سوریه چه می‌شود؟ سینما علیه داعش استقلال شایستگی صدرنشینی را دارد پیامد تعطیلی دولت بر اقتصاد آمریکا 13 درمان خانگی برای مبارزه با آکنه و جوش
عکس/ تصادف در خط 3 مترو تهران بیانیه تند وزارت خارجه علیه جبرائیلی فیلم/ خاطره پدر یک آتش‌نشان در حالا خورشید اشک‌های رشید پور در برنامه حالا خورشید + فیلم جزئیات آزار و اذیت دختران و زنان در پراید نقره ای/ مرد شیطان صفت را شناسایی کنید+ عکس خاطره‌ای از زبان پدر شهید آتش‌نشان حادثه پلاسکو که اشک رشیدپور را درآورد +فیلم وزارت خارجه در واکنش به صدا و سیما: مردم فریب نمی‌خورند واکنش یک نماینده به قطع دست سارقی در مشهد بدون تعارف با دستفروشی میلیاردر شد + فیلم نتیجه بررسی‌های اولیه پاناما درباره سانچی اعضای هیات عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام انتخاب شدند بیانیه آستان مقدس حضرت معصومه (س) در پی نمایش «قرآن کشتی مطلا» در قم بهره برداری از واحد تولیدی زیست دارو در البرز با حضور جهانگیری هادی العامری: علت تحریم نُجَباء، تصمیم برای آزادسازی جولان است عکس/ تصادف مرگبار سمند وال 90 تقی زاده مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری شد آمادگی سپاه برای کمک به بارورسازی ابرها شرایط جدید بازنشستگی کارمندان دولت مشخص شد+سند دلار بازهم گران شد/ نرخ ارز امروز 30 دی ماه 96 اعتراف قاتل جوان اسفراینی شرکت دارویی زیست دارو دانش و خط تولید دو داروی ام اس افتتاح شد آمریکا در آستانه تعطیلی مطلق دستفروشی که میلیاردر شده است روحانی: آمریکا دچار خطای محاسباتی است/ برجام پایه مستحکمی برای همکاری گسترده‌تر ایران و اروپا است ورود معاون اول رئیس جمهور و چند نفر از وزرا به استان البرز تقابل مهمانان ناخوانده در سوریه؛ ترکیه علیه آمریکا تغییر مدیریت مرکز آموزش عمومی امام سجاد (ع) ناجا در ارومیه + فیلم روزنامه جمهوری اسلامی: کسی که رئیس جمهور را بیسواد خواند، در زمان جنگ، رفتن به جبهه را حرام می‌دانست! /حضرات روحانی نباید بدون تحقیق درباره سخنی که برای آنها نقل می‌شود، موضعگیری کنند/ آغازگر ماجرای اعتراض به سخن روحانی، یک فرد غیرروحانی بی‌اطلاع از مبانی عقیدتی بود مدارس خوزستان فردا اول بهمن تعطیل شد ادعای نوشته شدن برجام 14 ماه قبل از امضا شدن توسط آمریکایی‌ها کذب است یادواره 427 شهید اسلام آباد و دومین یادبود شهید مدافع حرم علی تمام زاده گومز پینتو آماده حل مشکل گلزنی آبی‌ها/ مهاجم خارجی استقلال وارد تهران شد عزا شدن عروسی در رودبار جهانگیری در کارخانه چیپس و پفک +عکس خبر خوش برای فرهنگیان/افزایش حقوق معلمان در سال 97 دبیرکل حزب‌الله لبنان عزادار شد عکس/ جهانگیری در کارخانه چیپس و پفک تشکل‌های بخش خصوصی: بورس کالا نیازمند اصلاح فوری ساختار است روزنامه جمهوری اسلامی: کسی که رئیس جمهور را بیسواد خواند، در زمان جنگ، رفتن به جبهه را حرام می‌دانست! صفحه اول روزنامه‌های یکشنبه اول بهمن درخواست عباس عبدی از سردار سلیمانی/ یک ساعت از وقت خود را صرف دیدار با آن نوجوانی کنید که پرچم ایران را آتش زد مدارس و دانشگاه‌های اهواز فردا تعطیل شد باید در تدوین آیین‌نامه نظارت مجمع، موضوع ضمانت اجرایی به جد مدنظر قرار گیرد/مسئولان کشور برای حل معضلات اقتصادی اقدام عاجل کنند بدون تعارف با دستفروشی که میلیاردر شد + فیلم جهانگیری: طولانی شدن طرح‌های مهم کشور با محدودیت‌های بودجه‌ای/ باید برای تامین منابع مالی ابتکارات جدیدی انجام دهیم دوازدهمین کنفرانس یادگیری و یاددهی الکترونیکی ایران برگزار می‌شود ادارات در دزفول تعطیل شد درخواست عباس عبدی از سردار سلیمانی؛ یک ساعت صرف دیدار با آن نوجوانی کنید که پرچم ایران را آتش زد /بعید است با داماد صدام رابطه داشته باشد یا … یازالده گومز پینتو، مهاجم مد نظر استقلال وارد تهران شد درخواست عباس عبدی از سردار سلیمانی؛ یک ساعت صرف دیدار با آن نوجوانی کنید که پرچم ایران را آتش زد/ بعید است با داماد صدام رابطه داشته باشد

تمام فرآیند جمع آوری اخبار به صورت خودکار انجام می گیرد. مسئولیت صحت محتوای این خبر بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است.با این وجود در صورتی که به محتوای این خبر اعتراض دارید می توانید از طریقاین لینک ما را مطلع کنید.
message
near_me