تمام فرآیند جمع آوری اخبار به صورت خودکار انجام می گیرد. مسئولیت صحت محتوای این خبر بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است.با این وجود در صورتی که به محتوای این خبر اعتراض دارید می توانید از طریقاین لینکما را مطلع کنید.
دسته:دسته بندی نشده
کد خبر:17538887
۱۳۹۷/۰۴/۱۹ ۲۲:۴۵

فرهنگ عامه و سنت

فرهنگ عامه و سنت
نفیسه
امید قاعنی
«فرهنگ» در زبان و ادب فارسی واجد معناهای گوناگون و گسترده‌ای‌ست که در مقایسه با سایر زبان‌های خارجی از وسعت و غنای بی‌نظیری برخوردار است. واژه فرهنگ با مفاهیم گوناگون و بیان‌های مختلف نزدیک به هم در زبان فارسی به کار رفته است. این واژه از دو واژه «فر» و «هنگ» ترکیب یافته است. با مراجعه به فرهنگ‌های معتبر فارسی اطلاعاتی به شرح ذیل فراهم می‌گردد:
« فر-(به فتح فا و سکون را) به معنای شأن، شوکت و شکوه، برازندگی و شکوه، آواز و آهنگ، توانایی، عدالت و امامت و جز اینها....
هنگ- به معنای سنگینی و تمکین و وقار، قصد و اراده و آهنگ جایی و سویی، زور، دریافت فهم، قوم و قبیله و لشکر و سپاه، نگاهداری و جز اینها...»
فرهنگ در رابطه با جامعه نیز معانی گوناگونی می‌یابد؛ فرهنگ زائیده جامعه است و در حرکت طبیعی خود با «فطرت» بیگانه نیست. فرهنگ متعلق به تمام افراد یک جامعه است و نقشی یگانه‌ساز و توحیدی دارد. فرهنگ قوه‌ای‌ است که جامعه را به کمال می‌رساند. فرهنگ از ارزش‌های جامعه نشأت می‌گیرد و با آنها یکی می‌شود. ارزش‌های برین و متعالی جامعه، به فعالیت‌های فرهنگی حقانیت می‌دهد. علم و هنر و معرفت و فقه و شریعت، جلوه‌هایی از فرهنگ جامعه هستند که افراد در زیست همه جانبه انسانی خود آن را فرا می‌گیرند. فرهنگ به معنای میراث روحی و معنوی جامعه به وسیله (آموزش و پرورش) از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌گردد. فرهنگ در تحول است و مردم هنگام ساخته شدن آن را بارور نیز می‌سازند.
فرهنگ عامه، تعاریف و ویژگی‌ها
فرهنگ عامه در ایران برگردانی برای واژه «فولکلور» (Folklor) است که امروزه  بحثی مهم در مردم‌شناسی به شمار می‌رود. البته این واژه بواقع بازسازی واژه «انتولوژی» (Anthology) بوده است که در زبان‌های اروپایی بخصوص فرانسه کاربرد داشته و در حال حاضر نیز این واژه که واژه‌ای مرسوم در علوم به معنای «مردم‌شناسی» است در انگلستان جای خود را به واژه انسان‌شناسی اجتماعی(Social anthropology) و در امریکا (Cultural anthropology) داده است و واژه فولکلور چندان واژه‌‌ای مرسوم در این کشورها نیست. امروز واژه فولکلور بیشتر به معنای دانش غیرنخبگان در تاریخ انسان‌شناسی مطرح می‌شود و رابطه نزدیکی با واژه‌هایی همچون Pop culture و Popular Calture به لحاظ معنایی دارد.
اما واژه فولکلور که مرکب از دو بخش Folk به معنی توده و مردم و Lor به معنی دانش است، نخستین بار توسط یک باستان شناس انگلیسی ویلیام جان تامز (با نام مستعار «آمبروز مورتون») در سال 1846 میلادی پیشنهاد می‌شود. «ویلیام تامز، فولکلور را به‌عنوان جانشینی برای اصطلاحات نادرست «عتیقات عامیانه» پیشنهاد کرد که عتیقه‌شناسان انگلیسی و زبان‌شناسان آلمانی در نیمه نخست سده نوزدهم میلادی برای مطالعه راه و رسم زندگی طبقات پایین اجتماع ساخته بودند. ویلیام تامز، فولکلور را گونه‌ای نظم علمی می‌دانست که موضوع آن  بحث درباره دانش عامیانه و آداب و رسوم سنتی است. اگرچه از نیمه دوم قرن نوزدهم همگام با گسترش علوم اجتماعی و بخصوص مردم شناسی شاخه جدید فولکلور رفته رفته توسعه یافت، لیکن همیشه به‌عنوان یک نظام علمی که به موضوع خاصی می‌پردازد و در خود آن موضوع نیز گونه‌ای ابهام وجود دارد به کار رفته است.
پژوهشگران ابتدا «فولکلور» را فقط ادبیات عامه می‌دانستند، مانند قصه‌ها، افسانه‌ها، آرزوها، ترانه‌ها، مثل‌ها، متل‌ها، معماها و غیره. اما کم‌کم تمامی سنت‌هایی که در افواها آموخته می‌شود و آنچه مردمان در زندگی خارج از دبستان فرا می‌گیرند، جزو آن گردید. چندی بعد جست‌و‌جو‌کنندگان اعتقادات و اوهام، پیشگویی درباره زمان، نجوم، تاریخ طبیعی، طب و آنچه دانش عمومی نامیده می‌شد مانند گاهنامه، سنگ‌شناسی، جانور شناسی و داروهایی را که عوام به‌کار می‌بردند به این علم افزودند.
فرهنگ عامه و سنت
موضوع فولکلور پرداختن به جنبه‌های سنتی جامعه، یعنی شیوه‌های اعمال، رفتار، عادت و باورهای سنتی است، بنابراین در فرهنگ عامه‌شناسی، سنت، یک واژه بنیادی است که این دانش را از دانش‌های دیگر متمایز می‌کند. در زبان فارسی واژه سنت سه کاربرد عامیانه، مذهبی و علمی دارد. در کاربرد عامیانه، واژه‌های سنت و سنتی مترادف کهنه و قدیمی و گاهی منسوخ و متروک هستند. در دین، سنت، مفهومی مقدس دارد و به معنای ودیعه الهی است که توسط گذشتگان به ما رسیده است و امکان هیچ‌گونه دخل و تصرف و تغییری در آن وجود ندارد و نگهداری و آموزش آن به دیگران و نسل‌‌های آینده وظیفه هر دیندار است. از نظر علمای اسلام «سنت» معنای «طریقه» و «سیره» می‌دهد، که مسلمانان ملزم به عمل کردن به آن هستند. در فرهنگ عامه‌شناسی، تعریف و برداشت خاص علم‌ مردم‌شناسی از سنت در نظر است. از این دیدگاه، سنت مجموعه افکار، عمل و اعمال و احساسات و در حقیقت میراث مشترک زندگی اجتماعی یک گروه است که از نسل‌های گذشته به جا مانده است. افراد معمولاً برای انجام اعمال و پذیرش افکار و بروز احساساتی که سنتی هستند نیازی به‌دلیل ندارند، زیرا جنبه‌های سنتی جامعه در بین عموم افراد متداول است. از دید مردم‌شناسی، جنبه‌های سنتی جامعه در بین عموم افراد متداول است. از دید مردم‌شناسی، جنبه‌های سنتی فرهنگ نه تنها میراث گذشته است، بلکه هر عنصر سنتی حامل یک ارزش و مبین داوری جامعه درباره چیزی است. هر جامعه‌ای آداب را به خوبی می‌شناسد و پاره‌ای از آنها را پسندیده یا ناپسند می‌داند. سنت، حفظ داوری‌های جامعه است و هر عنصر سنتی از یک ایده و ارزش حکایت می‌کند.
فرهنگ عامه در ایران
بحث فرهنگ عامه و پژوهش در این زمینه نیز جای بحث دارد، هم در رابطه با نخستین پژوهش‌ها و نخستین پژوهشگر ایرانی علاقه‌مند به این موضوع و هم کارهای انجام گرفته در این رابطه؛ که البته بسیاری از پژوهش‌های فرهنگ عامه درباره فرهنگ ایرانی را مستشرقین و پژوهشگران خارجی انجام داده‌اند. برخی منابع صادق هدایت را به‌عنوان نخستین فردی می‌شناسند که به‌صورت علمی و آکادمیک بنیاد روش‌های مطالعه فرهنگ عوام را پی‌ریزی کرده است و با انتشار آثاری همچون «اوسانه»(1310ش)، «نیرنگستان»(1312ش)، «ترانه‌های محلی عامیانه»(1318 ش) و مقاله‌هایی در روش تحقیق به‌عنوان یکی از بنیانگذاران و پیشگامان این دانش در ایران شناخته می‌‌شود. اما به گفته ابوالقاسم انجوی شیرازی، یکی از دوستان هدایت، نخستین فردی که مسائل فولکلوریک را گردآوری و تألیف کرده است، آقای جمال خوانساری است. وی تحقیقات خود را در کتابی به‌نام «عقایدالنساء» گردآوری کرد. این کتاب که مورد توجه مردم نیز قرار می‌گیرد، در میان عوام به اسم «کلثوم‌ننه» معروف است. این کتاب دارای نثری شیوا و آمیخته به طنز است و برخی آداب و معتقدات زنان دوره صفویه در آن نوشته شده است. به طور کلی می‌توان گفت که از آغاز نخستین سال‌های سده چهاردهم ه. ش چند نفر از نویسندگان، دانشمندان و پژوهشگران ایرانی با آگاهی از فرهنگ و زبان غربی و آشنایی با فرهنگ عمومی در غرب و چگونگی شیوه و روش غربی‌ها در زمینه پژوهش درباره فرهنگ عامه، این دانش جوان را به مردم ایران شناساندند. این دانشمندان و نویسندگان، هر یک به ذوق و سلیقه خود، معادلی فارسی در برابر واژه انگلیسی «فولکلور» مانند: فرهنگ عامه، فرهنگ عوام، فرهنگ عامیانه، فرهنگ مردم، دانش عامه، ادب عامه، دانش مردم و دانش توده‌ها را وضع و معرفی کردند. اصطلاح «فرهنگ عامه» را نیز نخستین بار مرحوم «رشید یاسمی» استاد دانشگاه تهران در برگردان کلمه فولکلور برگزیده و به‌کار برده است.
محمد علی فروغی و چندین نفر از دانشمندان و نویسندگان دیگر همچون حسین کوهی کرمانی، عباس شوقی، علی اکبر دهخدا، امیرقلی امینی، صادق هدایت، دکتر محمد جعفر محجوب، علی بلوکباشی، صادق همایونی، ابوالقاسم فقیری، ابراهیم شکورزاده، هوشنگ پورکریم، جلال آل‌احمد، دکتر غلامحسین ساعدی، جواد صفی‌نژاد و... نیز با همت و علاقه و پشتکار به بررسی فرهنگ و ادب توده مردم‌ و گردآوری و انتشار صورت‌هایی از فرهنگ عامه ایران پرداختند.

این خبر را به اشتراک بگذارید


ملت ایران برای پیروزشدن در جنگ اقتصادی اسیر تبلیغات شرق و غرب نشوند رهبر انقلاب: دولت در چشم مردم یک گروه توانا و کارآمد باشد/همانند تیم ایران مقابل اسپانیا باشید افزایش دمای هوا در بیشتر مناطق کشور عکس/ زندگی سخت جنگ‌زدگان یمنی‌ شهنازی: بازدید از اردوهای تیم‌های اعزامی به مسابقات آسیای ادامه خواهد داشت/ سهمیه پاراگلایدر بعید است افزایش پیدا کند صعود دو نماینده ایران به فینال کاراته دانشجویان جهان نارنجی وفادار قراردادش را تمدید کرد (عکس) صعود 3 سابریست ایران به جدول 64 نفره طرح سناتور آمریکایی برای تحریم برخی مقام‌های ایران بازیکن تیم ملی ایرلند به تراکتورسازی پیوست زمان و مکان مراسم ختم پدر وحید حقانیان عقب‌نشینی نتانیاهو از سخنانش درباره مجاب کردن ترامپ سودان و مصر بر ضرورت حل اختلافات تاکید کردند عملیات اجرایی زمین چمن مصنوعی آستارا آغاز شد خاموش کردن آتش هورالعظیم در خاک عراق آغاز شد سینما و هنر کیارستمی مخاطبانش را در گیلان فراخواند افزایش تولید نفت در میدان یاران شمالی کلید خورد جرم و جنایت در انگلیس همچنان رکورد می‌زند سفر هیات آمریکایی به ترکیه برای مذاکره درباره ایران دستور ترامپ برای دعوت پوتین به واشنگتن ظریف خواستار خروج اروپا از سایه آمریکا شد درخواست آلمان از هند برای ادامه خرید نفت ایران فرماندهی مرکزی آمریکا: هیچ اطلاعی از توافق خروج نیروهای آمریکایی از سوریه ندارم دشمن از تفرقه میان مسلمانان سود می‌برد آیت‌الله مکارم شیرازی: جلوی گرانی لجام گسیخته گرفته شود بالن‌ها برای کنیا اینترنت فراهم می‌کنند یک دندانپزشک به ازای هر 2500 نفر جمعیت در کشور فعالیت می‌کند آخرین تحولات عراق: کشف انبار مهمات داعش/ اولویت‌های دولت آینده عراق از نگاه حکیم پستی که علی پروین در فضای مجازی درباره یک پرسپولیسی+عکس تهاتر بدهی‌ها معوقات بانکی را کاهش می‌دهد تاخیر 2 ماهه در پرداخت حقوق مستمری بگیران تامین اجتماعی گرمای عجیب با دمای بالای 50 درجه در راه خوزستان جزییات برنامه 5 میلیون دلاری کی‌روش برای آماده‌سازی تا جام ملت‌ها دلایل و درمان‌های لرز کردن مرز عاشقی در سیستان و بلوچستان میزبان زائران غیر ایرانی/ورود 1150 زائر پاکستانی از مرز میرجاوه کمبود ذخیره نیروگاهی و افزایش بیش از اندازه مصرف سبب بروز خاموشی‌ها می‌شود جشنواره «شیر بلال» در شهرستان سیمرغ از سیمرغ «پایتخت شیربلال» تا تاکید بر نظارت بیشتر از بازار تدارکات کشاورزان استقبال باشکوه مردم جزیره هرمز از پرچم حرم حضرت فاطمه معصومه (س) +تصاویر بازی با موش‌ها، ضجه کودک و زندگی در خانه‌ای نزدیک به ویرانی/تیر خلاصی که اعتیاد، برفقر خانواده‌ای در تویسرکان زد+فیلم برگزاری نمایش آبداران توسط گروه هنری فردا در پارک ورودی شهرلنده+تصاویر برخورد جدی با گران‌فروشان و سودجویان در آمل/ بازرسی مستمر 5 نهاد در بازار روحانی وعده رفع حصر را فراموش کرد تورم، در دوران احمدی‌نژاد بالا رفت درخواست آلمان از هند برای ادامه خرید نفت ایران افزایش تولید و اشتغال با ایجاد زنجیره ارزش رئیس‌جمهور سابق کره جنوبی به 8 سال حبس محکوم شد افشای مکالمه مسی و سامپائولی در جام‌جهانی نصب سپهتن روی خودروهای سنگین تعلیق و بیمه تکمیلی رانندگان رایگان شد
من از ویکی شیعه خبر نداشتم/شبهه حالت تخریبی دارد شرکت‌های تسیا نخ نوین و رضا نخ مورد بازدید استاندار خراسان رضوی قرار گرفت. خودروی جدید شرکت سایپا رونمایی شد سیگار، عمر را کوتاه می‌کند قاتل دختر 10 ساله دشتستانی دستگیر شد / مادر مرتکب قتل شده یا ناپدری؟ همراه اول تنها روابط عمومی 8 ستاره سرآمدی ایران «ملک عبداللَّه» اولین پادشاه اردن هاشمی ترور شد استاندار خراسان شمالی در آیین اختتامیه سومین جشنواره موسیقی مقامی مطرح کرد: لزوم توجه وسعت در مفاهیم ارزشمند موسیقی مقامی خراسان شمالی بیمارستان 350 تخت‌خوابی شهید مفتح ورامین افتتاح می‌شود. رسمی؛ آنتونیو استوکس، مهاجم ایرلندی به تراکتورسازی تبریز پیوست پرداخت تسهیلات 200 میلیون ریالی اشتغال به مددجویان کمیته امداد روغن گران نمی‌شود تحصیل دانشجویان 85 کشور دنیا در دانشگاه‌های ایران افتخارآفرینی بانوان فارس در مسابقات قهرمانی هندبال امیدهای کشور مشارکت و همکاری 25 هزار تشکل غیر دولتی با سازمان بهزیستی در سطح کشور تماشاخانه هودی پر از خوابگرد شد با حضور 82/49 درصد سهامداران صورت‌های مالی بیمه آسیا به تصویب رسید سیاست موازنه مثبت یا منفی؟ معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خبر داد: ضرورت برنامه ریزی برای شناساندن جایگاه موسیقی مقامی خراسان شمالی دمای هوای تهران 40 درجه می‌شود 5 مصدوم در پی تصادف 2 موتور سیکلت کشف بیش از 170 هزار نخ سیگار قاچاق در قزوین جزئیات کشف 5 تن مواد افیونی در استان البرز نجات کودک 4 ساله پس از غرق شدگی از کام مرگ پایان 6 سال رابطه عاشقانه زوج معروف هالیوود لیست کالاهای ممنوعه برای حجاج اعلام شد پزشکان سرشناس تمایلی به بیمه‌شدن ویزیت ندارند پای دلار 7500 تومانی به نیما باز شد حمله پهپادهای یمنی به نشست فرماندهان مزدوران سعودی در مارب درخواست 13 میلیاردی تیام از استقلال سردار وحید حقانیان عزادار پدر شد آغاز طرح پیشگیری از معلولیت در خانواده‌های دارای دو فرزند معلول در میبد فعالیت 9 کمپ ترک اعتیاد در اردبیل واریز 1800 تومان از هر دلار دولتی در جیب عده‌ای خاص! ورود 10 دستگاه اتوبوس به حومه قنیطره برای انتقال تروریست‌های مسلح آغاز عملیات اجرایی آبشیرینکن 35000 متر مکعبی بوشهر در هفته دولت یک فروند هواپیمای f14 در پایگاه شهید بابایی بازآماد شد همراه اول تنها روابط عمومی 8 ستاره سرآمدی ایران استقبال از 41 اتوبوس حامل شهروندان محاصره‌شده الفوعه و کفریا در حومه حلب/پهپادهای ایرانی مسئولیت حفاظت و تأمین امنیت اتوبوس‌ها را دارند+تصا سیل در «رمشک» 2 میلیارد تومان خسارت وارد کرده است طی سه ماهه اول 97 تعریف جدیدی از اقتدار برنده جایزه ادبی «آرتور سی. کلارک» معرفی شد زندگی 7 هزار معلول تهرانی با مشکلات معیشتی/ وجود 2841 نفر مجهول‌الهویه تاکید نماینده سبزوار درمجلس و تکذیب مدیرعامل شرکت غله منطقه 5 کشور «ملک عبداللَّه» اولین پادشاه اردن هاشمی ترور شد نود و سومین جلسه شورای فرهنگ عمومی استان زنجان/ سفر قریب الوقوع وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به استان زنجان برنامه قطع برق تهران در روزهای پنجشنبه و شنبه بوئینگ 18 میلیارد دلار تیتانیوم از روسیه خریداری می‌کند جزئیات تازه از اقدامات «س. ح» / زورگیری، تعرض و اخاذی شاهکارهای آقای خواننده پاپ+تصاویر

تمام فرآیند جمع آوری اخبار به صورت خودکار انجام می گیرد. مسئولیت صحت محتوای این خبر بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است.با این وجود در صورتی که به محتوای این خبر اعتراض دارید می توانید از طریقاین لینک ما را مطلع کنید.
message
near_me