تمام فرآیند جمع آوری اخبار به صورت خودکار انجام می گیرد. مسئولیت صحت محتوای این خبر بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است.با این وجود در صورتی که به محتوای این خبر اعتراض دارید می توانید از طریقاین لینکما را مطلع کنید.
دسته:دسته بندی نشده
کد خبر:17538890
۱۳۹۷/۰۴/۱۹ ۲۲:۴۵

طرح چند پرسش در باب نمایش ایرانی

طرح چند پرسش در باب نمایش ایرانی


ندا رضایی
خبرنگار
«پرده خانه حکایت بسیار گفته شده حرمسرای شاهی‌ست. تعدادی زن با چارقد و دامن در دربار سلطانی هوسباز و ستمگر که قصد دارد درصورت شکست سپاهش در برابر دشمن همه زن‌ها را بکشد تا....»
 در بستر این داستان، گاهی حسادت به سوگلی، گاهی بغض و درد دل زنانه، گاهی دلبری برای سلطان، گاهی خبرچینی برای شاه و... دیده می‌شود.آن هم بر اساس شیوه‌های مرسوم نمایش ایرانی که دیگر هیچ بداعتی ولو به‌عنوان یک پدیده موزه‌ای و توریستی ندارد. اجرایی از یک گروه جوان که تلاش‌شان برای روی صحنه بردن این نمایشنامه قابل ستایش است اما مشکل اصلی نمایش و اساساً این گونه نمایشی را باید در جایی فراتر از توانایی و تلاش آنها جست‌و جو کرد.
پرده خانه کم و بیش و کامل و ناقص، اغلب ویژگی‌های اصلی و مهم نمایش‌های ایرانی را در خود دارد. سکوی گرد، موسیقی زنده، تقلید و خودگویی، حضور بی‌رمق سیاه، گریزی به تعزیه و ایجاد تضاد میان اولیا (زنان شاه) و اشقیا (شاه و خدم و حشمش) و یک پرده منقوش در عقب صحنه که بیش از یک لته جداکننده صحنه و پشت صحنه از آن بهره‌ای برده نمی‌شود، با متنی از بهرام بیضایی که البته روی کاغذ‌ شأن و منزلت ادبی بالایی دارد اما در هنگام تماشایش روی صحنه، بار دیگر نگارنده را با این پرسش مهم رو به رو می‌کند:
 شنیدن این متن وزین با صدای بازیگر، برای تماشاگر چه رجحان و مزیتی نسبت به خواندن آن دراتاق خود دارد؟
بدیهی ست که این سؤال را در مواجهه با هر نمایشی و نسبت به هر متن و هرنمایشنامه‌ای می‌توان پرسید اما پاسخ به این سؤال، بسیار مهمتر از خود سؤال است؛ پاسخی که در کارگردانی نمایش باید آن را جست و جو کرد. مثلاً یک کارگردان در مواجهه با متنی مثل پرده خانه که شیوه اجرایی نمایش ایرانی را پیشنهاد می‌دهد باید چگونه عمل کند؟ آیا فرم اجرایی نمایش ایرانی کماکان جوابگوی نیاز تماشاگر امروزی است؟ آیا کارگردان در این شیوه اجرایی، هیچ حفره و گسستی بین خود و تماشاگر معاصر قائل هست؟ آیا این فرم، تمام ظرفیت های احتمالی متن در جهت معاصرسازی را آشکار می‌کند یا برعکس پیوند و رابطه با تماشاگر امروز را مخدوش می‌کند؟ در مسیر پاسخ دادن به این پرسش‌ها با سؤال مهم دیگری روبه رو می‌شویم. ضروری بودن یا نبودن دراماتورژی در اجرای نمایش‌های ایرانی و حضور یا عدم حضور کسی که فرآیند معاصرسازی را در متن و اجرا برعهده بگیرد. یان کات در کتاب شکسپیر معاصر ما، معاصر‌سازی را در وجود ارتباط میان دو زمان تعریف می‌کند: «اول زمانی است که شخصیت‌های نمایش در آن به سر می‌برند. دوم زمانی است که بر تماشاگران می‌گذرد. هرگاه در اجرای این دو زمان دقیقاً به یکدیگر متصل شوند، یک تئاتر معاصر پدید می‌آید».
 نمایش پرده خانه اما چگونه باید در ایجاد چنین ارتباطی عمل کند. اینکه تماشاگر امروزی، با چه نشانه‌ای از پس شخصیت شاه حریص، به معادلی امروزی در ذهن برسد. یا زنان چارقد به سر حرمسرا، از چه طریقی اسارت و عذاب خود را به دغدغه‌ای برای تماشاگر امروزی بدل کنند؟ یا تماشاگران چگونه تجربیات معاصر خود را در مناسبات حاکم بر شخصیت‌ها ببینند؟ در اینجاست که اهمیت معاصرسازی روشن می‌شود؛ اتفاقی که میسر نمی‌شود مگر با اجرای متن از پنجره‌ای تازه. و پنجره‌ای تازه وجودش را در چیزی جز ساختمانی تازه نمی‌یابد. شیوه اجرایی نمایش ایرانی و در کل هرفرم کهنه دیگری، جدا از ارزش ها و مزایا و عیب‌هایش، امکان وجود یک منظرگاه تازه‌ای را از تماشاگر می‌گیرد. پس تماشاگر تنها به آن وجه از متن توجه و ورود می‌کند که چیزی جز برخوانی صفحه‌های نمایشنامه نیست؛ کاری که می‌تواند بدون تماشای آن و تنها با خواندن متن به دست آورد. به همین دلیل است که شیوه نمایش‌های ایرانی در نمایش پرده خانه مفهوم کارگردانی را به حدی تقلیل می‌دهد که کاراکترها و اعمالشان را تماماً برآیند دیالوگ های آنها ببینیم.
تصور کنید متون شکسپیر با تمام ارزش‌های ادبی والایی که دارند، به‌همان شیوه اجرایی تئاتردر دوره الیزابت به روی صحنه می‌رفتند؟ آیا آن وقت ظرفیت‌های معاصر بودن و در زمان حرکت کردن آثار شکسپیر بر کسی روشن می‌شد؟ مگر غیر از این است که اعتبار و بزرگی فرم‌های هنری از شرایط دوران آفرینش خود مستقل هستند و با تغییر زمانه، شیوه نگرش به آنها نیز تغییر می‌کند؟ هزاران اجرا از نمایشنامه‌های یونان باستان با شیوه‌های اجرایی مختلف گواه این ادعای مارتین اسلین است.
نمایش پرده خانه اگر چه اجرایی بی‌نقص از متن بیضایی نیست، اما این موهبت را دارد که یکبار دیگر ما را با این پرسش مهم رو به رو کند: اهمیت دراماتورژی در آثاری که بر شیوه نمایش‌های ایرانی بنا نهاده شده است؛ موضوعی که حتی برای متون نویسنده بزرگی چون بیضایی نیز می‌تواند چالش جالبی باشد و سنگ محکی برای پی بردن به ظرفیت‌های فرمی و محتوایی آن در فرآیند معاصر سازی. هرچند پیشتر، کارگردان هایی مانند سهیل پارسا و محمد رحمانیان با بداعت‌های فرمی در اجرای برخی متون بیضایی این قابلیت‌ها را ظاهر ساختند.
فرم نمایش ایرانی البته ویژگی‌های منحصربه فردی دارد. مانند آزادی در تعویض زمان و مکان. چیزی که بزرگان این گونه نمایشی آن را انعطاف صحنه می‌نامند، اما کارکرد این تکنیک رادیکال، از آنچه در گذشته بوده فراتر نرفته است و هیچ نگاه تازه‌ای به جهان متن باز نمی‌کند و معنایی ضمنی و جز آنچه در ظاهر متن است به وجود نمی‌آورد. درهم شکستن فرم نمایش ایرانی به معنای نادیده گرفتن این ویژگی‌ها نیست، بلکه یک بن‌افکنی لازم دارد تا بعد از شکسته شدن، دوباره از دل همین تکه‌ها، به ساختمانی تازه رسید. ساختمانی که دارای نظرگاه‌های تازه‌ای رو به تماشاگران امروزی برای درک و تأویل مفاهیم تازه باشند. بروک در کتاب «رازی در میان نیست» در فصلی که به بیان تجربه و مشاهدات خود بعد از تماشای تعزیه در یکی از روستاهای مشهد می‌پردازد، مهم‌ترین و اساسی‌ترین بخش تعزیه را تماشاگر می‌نامد. اگر این حرف بروک را به تمام گونه‌های نمایش ایرانی تعمیم دهیم، در می‌یابیم که نمایش ایرانی و شیوه‌های اجرایی‌اش برای بقای خود راهی جز ایجاد ارتباط با تماشاگر خود ندارد.
بیضایی در مقدمه کتاب نمایش در ایران، نمایش ایرانی را به‌خاطر محدودیت‌های حکومتی و مخالفت‌ها و موانعی که در طول تاریخ دچارش بوده، نیمه جانی سخت جان خطاب می‌کند. من قسمت اول این استعاره پرمعنا را از او به عاریت می‌گیرم تا به وجه دیگری از علت نیمه جانی نمایش ایرانی اشاره کنم و آن چیزی نیست جز عقب ماندن از جریان معاصر حاکم بر تئاتر. نمایش پرده خانه هر روز ساعت هشت و نیم در تالار مولوی به روی صحنه می‌رود.اگر شما نیز چنین پرسش‌هایی را پیرامون نمایش ایران و شیوه‌های اجرایی‌اش در ذهن دارید، تماشای پرده خانه شاید بتواند کمک بسیاری برای مصمم شدنتان در یافتن پاسخ آنها کند.
این خبر را به اشتراک بگذارید


«مافیای گندم» تکذیب شد مکرون تحت فشار رفتار خشونت آمیز محافظش قرار گرفت بازدید العبادی از پایگاه حشد شعبی در بغداد گزارش تسنیم|چرا اصلاح طلبان دیگر نمی‌گویند، «کار دولت قبل است»؟ ملت ایران برای پیروزشدن در جنگ اقتصادی اسیر تبلیغات شرق و غرب نشوند رهبر انقلاب: دولت در چشم مردم یک گروه توانا و کارآمد باشد/همانند تیم ایران مقابل اسپانیا باشید افزایش دمای هوا در بیشتر مناطق کشور عکس/ زندگی سخت جنگ‌زدگان یمنی‌ شهنازی: بازدید از اردوهای تیم‌های اعزامی به مسابقات آسیای ادامه خواهد داشت/ سهمیه پاراگلایدر بعید است افزایش پیدا کند صعود دو نماینده ایران به فینال کاراته دانشجویان جهان نارنجی وفادار قراردادش را تمدید کرد (عکس) صعود 3 سابریست ایران به جدول 64 نفره طرح سناتور آمریکایی برای تحریم برخی مقام‌های ایران بازیکن تیم ملی ایرلند به تراکتورسازی پیوست زمان و مکان مراسم ختم پدر وحید حقانیان عقب‌نشینی نتانیاهو از سخنانش درباره مجاب کردن ترامپ سودان و مصر بر ضرورت حل اختلافات تاکید کردند عملیات اجرایی زمین چمن مصنوعی آستارا آغاز شد خاموش کردن آتش هورالعظیم در خاک عراق آغاز شد سینما و هنر کیارستمی مخاطبانش را در گیلان فراخواند افزایش تولید نفت در میدان یاران شمالی کلید خورد جرم و جنایت در انگلیس همچنان رکورد می‌زند سفر هیات آمریکایی به ترکیه برای مذاکره درباره ایران دستور ترامپ برای دعوت پوتین به واشنگتن ظریف خواستار خروج اروپا از سایه آمریکا شد درخواست آلمان از هند برای ادامه خرید نفت ایران فرماندهی مرکزی آمریکا: هیچ اطلاعی از توافق خروج نیروهای آمریکایی از سوریه ندارم دشمن از تفرقه میان مسلمانان سود می‌برد آیت‌الله مکارم شیرازی: جلوی گرانی لجام گسیخته گرفته شود بالن‌ها برای کنیا اینترنت فراهم می‌کنند یک دندانپزشک به ازای هر 2500 نفر جمعیت در کشور فعالیت می‌کند آخرین تحولات عراق: کشف انبار مهمات داعش/ اولویت‌های دولت آینده عراق از نگاه حکیم پستی که علی پروین در فضای مجازی درباره یک پرسپولیسی+عکس تهاتر بدهی‌ها معوقات بانکی را کاهش می‌دهد تاخیر 2 ماهه در پرداخت حقوق مستمری بگیران تامین اجتماعی گرمای عجیب با دمای بالای 50 درجه در راه خوزستان جزییات برنامه 5 میلیون دلاری کی‌روش برای آماده‌سازی تا جام ملت‌ها دلایل و درمان‌های لرز کردن مرز عاشقی در سیستان و بلوچستان میزبان زائران غیر ایرانی/ورود 1150 زائر پاکستانی از مرز میرجاوه کمبود ذخیره نیروگاهی و افزایش بیش از اندازه مصرف سبب بروز خاموشی‌ها می‌شود جشنواره «شیر بلال» در شهرستان سیمرغ از سیمرغ «پایتخت شیربلال» تا تاکید بر نظارت بیشتر از بازار تدارکات کشاورزان استقبال باشکوه مردم جزیره هرمز از پرچم حرم حضرت فاطمه معصومه (س) +تصاویر بازی با موش‌ها، ضجه کودک و زندگی در خانه‌ای نزدیک به ویرانی/تیر خلاصی که اعتیاد، برفقر خانواده‌ای در تویسرکان زد+فیلم برگزاری نمایش آبداران توسط گروه هنری فردا در پارک ورودی شهرلنده+تصاویر برخورد جدی با گران‌فروشان و سودجویان در آمل/ بازرسی مستمر 5 نهاد در بازار روحانی وعده رفع حصر را فراموش کرد تورم، در دوران احمدی‌نژاد بالا رفت درخواست آلمان از هند برای ادامه خرید نفت ایران
من از ویکی شیعه خبر نداشتم/شبهه حالت تخریبی دارد شرکت‌های تسیا نخ نوین و رضا نخ مورد بازدید استاندار خراسان رضوی قرار گرفت. خودروی جدید شرکت سایپا رونمایی شد سیگار، عمر را کوتاه می‌کند قاتل دختر 10 ساله دشتستانی دستگیر شد / مادر مرتکب قتل شده یا ناپدری؟ همراه اول تنها روابط عمومی 8 ستاره سرآمدی ایران «ملک عبداللَّه» اولین پادشاه اردن هاشمی ترور شد استاندار خراسان شمالی در آیین اختتامیه سومین جشنواره موسیقی مقامی مطرح کرد: لزوم توجه وسعت در مفاهیم ارزشمند موسیقی مقامی خراسان شمالی بیمارستان 350 تخت‌خوابی شهید مفتح ورامین افتتاح می‌شود. رسمی؛ آنتونیو استوکس، مهاجم ایرلندی به تراکتورسازی تبریز پیوست پرداخت تسهیلات 200 میلیون ریالی اشتغال به مددجویان کمیته امداد روغن گران نمی‌شود تحصیل دانشجویان 85 کشور دنیا در دانشگاه‌های ایران افتخارآفرینی بانوان فارس در مسابقات قهرمانی هندبال امیدهای کشور مشارکت و همکاری 25 هزار تشکل غیر دولتی با سازمان بهزیستی در سطح کشور تماشاخانه هودی پر از خوابگرد شد با حضور 82/49 درصد سهامداران صورت‌های مالی بیمه آسیا به تصویب رسید سیاست موازنه مثبت یا منفی؟ معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خبر داد: ضرورت برنامه ریزی برای شناساندن جایگاه موسیقی مقامی خراسان شمالی دمای هوای تهران 40 درجه می‌شود 5 مصدوم در پی تصادف 2 موتور سیکلت کشف بیش از 170 هزار نخ سیگار قاچاق در قزوین جزئیات کشف 5 تن مواد افیونی در استان البرز نجات کودک 4 ساله پس از غرق شدگی از کام مرگ پایان 6 سال رابطه عاشقانه زوج معروف هالیوود لیست کالاهای ممنوعه برای حجاج اعلام شد پزشکان سرشناس تمایلی به بیمه‌شدن ویزیت ندارند پای دلار 7500 تومانی به نیما باز شد حمله پهپادهای یمنی به نشست فرماندهان مزدوران سعودی در مارب درخواست 13 میلیاردی تیام از استقلال سردار وحید حقانیان عزادار پدر شد آغاز طرح پیشگیری از معلولیت در خانواده‌های دارای دو فرزند معلول در میبد فعالیت 9 کمپ ترک اعتیاد در اردبیل واریز 1800 تومان از هر دلار دولتی در جیب عده‌ای خاص! ورود 10 دستگاه اتوبوس به حومه قنیطره برای انتقال تروریست‌های مسلح آغاز عملیات اجرایی آبشیرینکن 35000 متر مکعبی بوشهر در هفته دولت یک فروند هواپیمای f14 در پایگاه شهید بابایی بازآماد شد همراه اول تنها روابط عمومی 8 ستاره سرآمدی ایران استقبال از 41 اتوبوس حامل شهروندان محاصره‌شده الفوعه و کفریا در حومه حلب/پهپادهای ایرانی مسئولیت حفاظت و تأمین امنیت اتوبوس‌ها را دارند+تصا سیل در «رمشک» 2 میلیارد تومان خسارت وارد کرده است طی سه ماهه اول 97 تعریف جدیدی از اقتدار برنده جایزه ادبی «آرتور سی. کلارک» معرفی شد زندگی 7 هزار معلول تهرانی با مشکلات معیشتی/ وجود 2841 نفر مجهول‌الهویه تاکید نماینده سبزوار درمجلس و تکذیب مدیرعامل شرکت غله منطقه 5 کشور «ملک عبداللَّه» اولین پادشاه اردن هاشمی ترور شد نود و سومین جلسه شورای فرهنگ عمومی استان زنجان/ سفر قریب الوقوع وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به استان زنجان برنامه قطع برق تهران در روزهای پنجشنبه و شنبه بوئینگ 18 میلیارد دلار تیتانیوم از روسیه خریداری می‌کند جزئیات تازه از اقدامات «س. ح» / زورگیری، تعرض و اخاذی شاهکارهای آقای خواننده پاپ+تصاویر

تمام فرآیند جمع آوری اخبار به صورت خودکار انجام می گیرد. مسئولیت صحت محتوای این خبر بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است.با این وجود در صورتی که به محتوای این خبر اعتراض دارید می توانید از طریقاین لینک ما را مطلع کنید.
message
near_me