تمام فرآیند جمع آوری اخبار به صورت خودکار انجام می گیرد. مسئولیت صحت محتوای این خبر بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است.با این وجود در صورتی که به محتوای این خبر اعتراض دارید می توانید از طریقاین لینکما را مطلع کنید.
منبع:ایکنا
دسته:اجتماعی-سیاسی-فرهنگی-استان ها-مذهبی()
کد خبر:17581457
۱۳۹۷/۰۴/۲۱ ۲۱:۲۵

انگاره‌های غلط حیا؛ تغییر معیارهای خطا و صواب

گروه معارف - درگذشته مردم از بعضی رفتارها و عملکردها شرم داشتند و آن‌ها را انجام نمی‌دادند، اما امروز نه تنها این رفتارها عادی شده است، بلکه گاهی ضروری به نظر می‌رسد. شرم معمولاً از فهم خطا ناشی می‌شود. درگذشته بعضی از رفتارها، خطا تلقی می‌شد و امروز نه؛ بنابراین باید گفت معیارهای خطا و صواب تغییر کرده است و می‌توان با اصلاح این معیارها و درونی کردن آن‌ها، حیا را بازگرداند.

انگاره‌های غلط حیا؛ تغییر معیارهای خطا و صواب

به گزارش ایکنا از استان مرکزی، شرایط کنونی جامعه را که می‌نگری متوجه خواهی شد که نوع پوشش و رفتار و منش‌ها در سطح جامعه چقدر تغییر کرده است. از مانتوهایی که هرروز بازتر می‌شوند تا حیایی که به‌غلط در مفهوم خجالت از جامعه رخت بربسته است. معمولاً فرض می‌شود همگان مفهوم مشابه و دقیقی از حیا در ذهن دارند که موجب مفاهمه می‌شود و همه می‌دانند چطور باید باحیاتر شد یا فرزندان را باحیاتر تربیت کرد. درحالی‌که چنین نیست؛ برخی افراد خجالت از سر ضعف را با حیا یکی می‌دانند و به همین دلیل از رنگ باختن حیا ابراز خشنودی می‌کنند.
نظر عامه‌ مردم در رابطه با رفتارهای موجود در اجتماع این است که حیا روز‌به‌روز کمتر می‌شود. از پدر و مادرهایی که رابطه خودشان با والدینشان را آمیخته با احترام و حیا تشریح می‌کنند و به این مسئله واقف شده‌اند که امروزه فرزندانشان چنین حریم‌هایی را رعایت نمی‌کنند و احترام به والدین و بزرگ‌ترها از بین رفته است و شرم حضور در مقابل آنان ندارند. معلم‌ها نیز از دوران دانش‌آموزی خود می‌گویند که چه احترامی برای معلم قائل بودند و حیا مانع برخی رفتارهای آنان می‌شد؛ و خود را با دانش‌آموزان امروزی مقایسه می‌کنند که گاه خیره به چشم‌های معلم می‌نگرند و با جسارت تمام خطایشان را تکرار می‌کنند و یا فضای گفتمانی که بین قشر نوجوان ما دیگر تبدیل به یک عادت شده است.
نوع پوشش زن و مرد و روابط آنان نیز در نگاه بسیاری از مردم با آنچه حیا می‌دانند، فاصله گرفته است. درگذشته لباس‌ها حتی در خانه و در مقابل محارم نیز پوشیده بود، اما امروز بسیاری از افراد در حریم خانه نیمه برهنه‌اند. در معابر عمومی نیز استفاده از مانتوهای تنگ، بدن‌نما و گاه نازک، حتی برای افرادی که به حجاب اسلامی پایبند هستند، عادی شده است. دختران و پسرانی که روزگاری در جلسه خواستگاری رنگ‌به‌رنگ می‌شدند، امروز بی‌پروا دوستی می‌کنند و حتی در بوستان‌های عمومی در مقابل چشم رهگذران سر بر شانه یکدیگر می‌گذارند و به‌جای آن‌ها، این رهگذران هستند که گاهی حیا می‌کنند و نگاهشان را می‌دزدند.
حال سؤال ما این است که چه حالت و شرایط مشترکی وجود دارد که دیگران آن را حیا می‌نامند؟ شاید شرم- معادل فارسی حیا- اولین حالتی است که به ذهن می‌رسد. درگذشته مردم از چنین رفتارها و عملکردهایی شرم داشتند و آن‌ها را انجام نمی‌دادند، اما امروز نه ‌تنها این رفتارها عادی شده است، بلکه گاهی ضروری به نظر می‌رسد. شرم معمولاً از فهم خطا ناشی می‌شود. درگذشته این رفتار، خطا تلقی می‌شد و امروز نه؛ بنابراین باید گفت معیارهای خطا و صواب تغییر کرده است و می‌توان با اصلاح این معیارها و درونی کردن آن‌ها، حیا را بازگرداند. آیا مفهوم حیا که در احادیث، آن را از جنس نور می‌دانند و میوه عقل می‌شمارند و بهترین لباس دین معرفی می‌کنند، می‌تواند با آنچه از مفهوم شرم استنباط می‌کنیم، یکسان باشد؟ به نظر می‌رسد مفهوم حیا باید دقیق‌تر بررسی شود تا ببینم این‌همه آثار ارزشمند چگونه بر آن مترتب است.
در واژه‌شناسی حیا هر یک از لغت‌شناسان معانی‌ای را ذکر کرده‌اند که در یک جمع‌بندی کلی می‌توان چنین نتیجه گرفت که؛ «حیا حالتی درونی است که می‌تواند ترس یا نوعی انقباض نفس- شبیه به کراهت داشتن از چیزی- باشد. دلیل ترس، مذمت‌شدن است و دلیل انقباض نفس می‌تواند همان ترس یا فهم زشتی یک عمل و تلاش برای دور نگاه‌داشتن نفس از آن زشتی باشد.»
با مراجعه به احادیث وارده در باب حیا می‌توان تعریف کامل‌تری را به دست آورد. در این احادیث، سه اصل قابل‌تفکیک وجود دارد؛ شخص حیا کننده (فاعل)، شخصی که از او حیا می‌‌شود (ناظر) و فعل قبیح (فعل). امام زین‌العابدین علیه‌السلام می‌فرماید: «خدایا تو ما را دیدی و ما حیا نکردیم». این جمله از دعا به ناظر در بحث حیا اشاره می‌کند. این ناظر می‌تواند مردم، نفس انسان و یا خدا باشد. بیشتر افراد در مقابل مردم، از انجام دادن عملی که برخلاف عرف جامعه باشد، حیا می‌کنند، زیرا از سرزنش‌شدن می‌ترسند و می‌خواهند در جمع پذیرفته شوند. تعداد کمتری از افراد هستند که در خلوت نیز از نفس خود حیا می‌کنند و مرتکب اعمال ناپسند نمی‌شوند. احادیث این افراد را چنین توصیف می‌کنند: «مَن کَرُمَت علیه نفسه ...»؛ یعنی «آنکه نفسش نزد او کرامت دارد ... آن را با معصیت بی‌ارزش نمی‌سازد». یا «دنیا نزد او خوار می‌شود». امام علی (ع) حیای از خود را بهترین نوع حیا و ثمره ایمان می‌شمارد. حیا از حق‌تعالی و عالم را محضر خدا دانستن، نقطه اوج حیا و بهترین بازدارنده از اعمال ناپسند است.
با توجه به واژه‌شناسی حیا و تعاریف احادیث از حیا می‌توان گفت حیا ملکه‌ای در نفس آدمی است که در موقعیت انجام دادن عمل قبیح، موجب بروز حالاتی مانند کراهت یا ترس در نفس می‌شود و این حالات، انسان را از انجام دادن آن عمل در مقابل ناظران بازمی‌دارد. ملکات نفسانی که روان‌شناسان به آن منش یا شخصیت نیز می‌گویند و در اثر شناخت و تکرار عمل پدید می‌آیند، در قرآن با مفهوم شاکله مطرح‌شده است. «کُلٌ یَعمَلُ علی شاکِلَتِه» (اسری/84) یعنی هر یک بر پایه شاکله خود رفتار می‌کند.
قرآن در آیه‌ای دیگر به این موضوع اشاره می‌کند که شاکله از مجموع ادراک و احساس، نیت‌ها و افکار و عمل آدمی که ویژگی استمرار و پیوستگی داشته باشد، به دست می‌آید. «کلّا بَل رانَ علی قُلوبِهِم ما کانوا یکسبون»(مطففین/14) یعنی «چنین نیست، بلکه آنچه در پی کسب آن بودند، بر دل‌هایشان غشائی سخت زد». مقصود از «رین» در اینجا غشای مسلط و سرسخت است و آنچه در پی کسب آن بودند نیز افکار و نیت‌ها و افعال آن‌ها می‌باشد که خاصیت پیوستگی داشته است. این‌ها شاکله‌ آدمی را شکل می‌دهند و این شاکله، خود منشأ عملی متناسب با خود می‌شود. حیا نیز از جنس همین شاکله یا ملکه نفسانی است که اگر به دست آید، بازداری‌هایی را برای انسان رقم می‌زند. بازداری‌هایی که زیرمجموعه تقوا و یکی از وجوه آن تعریف می‌شود.
تعریف حیا نشان می‌دهد عوامل گوناگونی می‌توانند موجب کم‌حیایی یا بی‌حیایی شوند. تغییر مفهوم حسن و قبح یکی از عوامل اساسی به شمار می‌آید. این تغییر مفهوم می‌تواند مبتنی بر معرفت و شناختی تازه، برای مثال اجتهادی از متون دینی مبنی بر کاهش حدود حجاب - فارغ از صحت‌وسقم آن - باشد؛ اما معمولاً این تغییر مفهوم، بیش از آنکه بر شناخت تازه مبتنی باشد، به دلیل تغییر ذائقه است. تغییر ذائقه‌ای که مبتنی بر امیال نفسانی یا سبک زندگی تازه‌ای است که به عادت تبدیل‌شده است. به‌این‌ترتیب بسیاری از اعمالی که بر اساس معیارهای الهی قبیح‌اند، حیای افراد را برانگیخته نمی‌کند و گاه، همین امیال نیز آنان را برای موجه‌سازی وضعیت جدید برمی‌انگیزند.
انگاره‌های غلط مردم در حوزه تعلیم و تربیت فرزندان نیز از عوامل این تغییر ذائقه است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی مباحث روان‌شناختی بدون توجه به ظرافت‌های لازم در اجرا و بدون توجه به آثار منفی برخی از آن مباحث، به‌طور گسترده از رسانه‌هایی که بسیار مورد اعتماد مردم بود، در اختیار آنان قرار گرفت و بعضی از این انگاره‌‌های غلط را شکل داد. به‌این‌ترتیب، احترام به والدین به‌غلط فدای صمیمیت با فرزندان شد؛ رعایت احترام بزرگ‌سالان و معلمان، به‌غلط فدای اعتمادبه‌نفس و صراحت لهجه شد و در یک‌کلام، بسیاری از مصادیق حیا در گفتار و رفتار، به‌غلط به‌عنوان حیای حمق یا خجالت از سر ضعف در اذهان مطرح گردید و جسارت وقیحانه، به‌عنوان توانمندی مثبت تحسین شد؛ و امروز آنچه ما با آن روبه‌رو هستیم نتیجه بداندیشی‌هایی است که بذر آن را سال‌ها پیش با دست خود کاشته‌ایم؛ و برای رهایی از این مهندسی معکوس خود در حوزه‌های دینی و اجتماعی نیازمند بازاندیشی در افعال و انگاره‌های غلطی هستیم که بنیان نهاده‌ایم.
یادداشت از علی عقیلی
انتهای پیام

این خبر را به اشتراک بگذارید
related-image


سفرای سه کشور فرانسه،هلند و بلژیک از ایران خداحافظی کردند ثبت‌نام دوره‌های تابستانی باشگاه خبری فرهنگی توانا آغاز شد سرپرست مدیریت‌های امور دانشجویی و امور فرهنگی دانشگاه تعیین شد ترامپ: اروپا ما را در اقتصاد نابود می‌کند/ روسیه به ما کمک کرد آخرین وضعیت مطالبات رانندگان وکامیون‌داران/تامین قطعات با ارز 4200 سفرای فرانسه، بلژیک و هلند با ظریف خداحافظی کردند نخستین کاروان حجاج ایرانی وارد مدینه شد بازیکنان پاری سن ژرمن، برترین گلزنان جام حهانی 2018 شفر به استعفای مدیرعامل استقلال واکنش نشان داد یک رسانه انگلیسی: جهانبخش، به راحتی جای خالی «محرز» را پر می‌کند فغانی: تا زمانیکه توان و ظرفیت دارم در داوری می‌مانم/ در ایران بعد از باخت باید فشار را منتقل کنند و چه کسی بهتر از داوران آغاز جلسه هیات مدیره استقلال با حضور افتخاری خانواده‌ها به آزادی نمی‌روند؟ جشنواره موسیقی ترکمنی "آوای ارادت" در گلستان برگزار می‌شود دومین ستاره روی پیراهن تیم ملی فرانسه حک شد/عکس جزئیات افزایش 14 درصدی مستمری مددجویان دهمین گزارش سه ماهه وزارت خارجه درباره اجرای برجام تقدیم مجلس شد تحمیل فشار به دولت برای تکمیل زیرساخت‌های مسکن مهر/مکان یابی نامناسب طرح علت تاخیر در اتمام پروژه ارائه دهمین گزارش سه ماهه وزارت خارجه در مورد برجام به مجلس مسکو: بحران آوارگان سوری در مرزها با اردن پایان یافت شرکت فاتک شیمی با تامین مالی بانک صنعت و معدن به بهره برداری خواهد رسید پایان ماموریت سفرای فرانسه، بلژیک و هلند در ایران سوپرجام از دستان پرسپولیس به کمیته انضباطی برکشت خورد! ناصری: فقط برای قهرمانی وارد لیگ می‌شویم/ از انتخاب سایپا احساس خوبی دارم وضعیت فوق‌العاده ترکیه امروز پایان می‌یابد سفر وزیر برق عراق به عربستان به تعویق افتاد تاره‌ترین جزئیات از آتش‌سوزی خانه طباطبایی کمیته انضباطی تصمیم نهایی را درباره سوپرجام می‌گیرد/ به استقلال حق دفاع داده می‌شود برگزاری نشست توجیهی سرپرستان تیم‌های اعزامی به بازی‌های آسیایی دولت با اقتدار ارز سفرهای تفریحی را قطع کند با حمایت بانک انصار هفتمین رویداد تخصصی بین‌المللی نوآوری و فناوری نمایشگاه اینوتکس 2018 برگزار شد تکذیب خبری درباره ارسال پیامک از سوی بنیاد به خانواده شهدا و ایثارگران ستاره محبوب استقلال اردوی ترکیه را ترک کرد داعش دو عضو طالبان را ذبح کرد + عکس بازی ویدیویی برای تدریس مهندسی برق! پایان حالت فوق‌العاده در ترکیه پس از دو سال مسکو: سوریه نباید تجزیه شود نقدی بر دنیای فکری حجاریان‌ها دهمین گزارش سه ماهه وزارت خارجه درباره برجام به مجلس ارائه شد خبرهایی از فیلم‌ها و سینماگران ایرانی در چشنواره‌های خارجی تحول جدی در توان زرهی نیروهای مسلح/ تزریق 800 تانک جدید به سازمان رزم ارتش و سپاه کتاب آیت الله جنتی به روایت اسناد ساواک منتشر شد ترامپ: ما و روسیه و 90 درصد سلاح‌های اتمی جهان را در اختیار داریم؛ کنار آمدن با روسیه به همین دلیل کار خوبی است تقدیر از تیم داوری ایران در جام جهانی + عکس آمادگی بیش از 10 هزار مجموعه فرهنگی کشور برای اجرای برنامه‌های «زیر سایه خورشید» مربی ورزشی متجاوز در شیراز بازداشت شد دارایی ثروتمندترین مرد جهان از 150 میلیارد دلار عبور کرد بزرگداشت امامزادگان در 43 بقعه استان همدان برگزار می‌شود سردار آبرومند جانشین فرمانده قرارگاه جنگ نرم سپاه منصوب شد چهاردهمین نشست «شنبه‌های انقلاب» برگزار می‌شود
مهران مدیری وام 3 میلیاردی از ثامن الحجج دریافت کرده است؟! عناوین روزنامه‌های ورزشی 27 تیر 97/ از قهرمانی پرسپولیس تا یک پایان باز! +تصاویر شایعه تخلف مالی دو مجری مشهور تلویزیون ایمن‌سازی تاور کج شده در محدوده چهارراه طالقانی کرج؛ ساختمان مجاور تخلیه شد فروش پیتزای 38 میلیون تومانی در میدان ونک برنامه مدیریت اضطراری برق شهرستان‌های آذربایجان غربی / 27 تیرماه برنامه قطعی برق امروز 27 تیر تهران اعلام شد جلسه شبانه شفر با جپاروف و تیام ماجرای هشت بار درخواست ترامپ برای دیدار با روحانی احتمال قطعی آب تبریز فرزند علم الهدی چند شغل دارد؟ آیت‌الله حسین حق‌شناس تنگستانی درگذشت آیین تودیع و معارفه مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران برگزار شد هفدهمین نمایشگاه بین المللی خودرو شیراز مهران مدیری وام 3 میلیاردی از ثامن الحجج دریافت کرده است؟! چرخش 180 درجه‌ای وزیر علوم و تائید بازرسی آژانس از دانشگاه‌ها/ حرکت قطار بازرسان به سوی دانشگاه شهید بهشتی 93 دختر مجرد، مادر شدند زمان واریز افزایش 14 درصدی مستمری مددجویان راهکارهای گسترش و ترویج فر هنگ مطالعه و کتابخوانی و رفع مشکلات صنعت چاپ بررسی شد/ تاکید بر مشوق‌های مادی و معنوی و ایجاد فضای رقابتی و جذاب برای ترویج فرهنگ کتابخوانی انتقادات تند دالیچ، از دولت کرواسی صالحی خبر داد؛ تکمیل کارخانه روتورسازی برای تحقق 190 هزار سو/ طرح پیشران هسته‌ای، جلوتر از زمان‌بندی در حال انجام است مربیان بزرگ وقتی شرایط بازی تغییر می‌کند، ارنج تیم را تغییر می‌دهند/ نمی‌دانم چرا دولت نمی‌تواند برای مشکلات تصمیم‌گیری کند دریافت‌های میلیاردی دو مجری از موسسه ثامن الحجج مدیریت جهادی و انقلابی اولویت سازمان عقیدتی سیاسی ارتش است جان کری: ترامپ کاملا از پوتین فریب خورد اسراییل برای جنگ جدید غزهآماده می‌شود افتخاری از استقلال کناره گیری کرد تجلیل از برترین‌های آزمون دستیاری دریافت‌های میلیاردی دو مجری تلویزیون از موسسه ثامن الحجج اسماعیل کوثری: مشکلات کشور به دولت بر می‌گردد/ همه مسئولیت‌ها بر عهده قوه‌مجریه است / رئیس جمهور و وزرا باید به مسائل اقتصادی رسیدگی کنند خطر سقوط تاور جرثقیل در چهارراه طالقانی کرج خواننده پاپ ایران به جرم تجاوز دستگیر شد! رومینا را به انبار بردم؛ بهنام هم آمد، از کجا معلوم من این کار را کرده باشم! یادداشتی بر مجموعه مستند "غوغای بی هیاهو" خبر دریافت‌های میلیاردی مهران مدیری و احسان علیخانی دو مجری مشهور تلویزیون از موسسه ثامن الحجج! / واردات برنج و خرید و فروش بازیکن هندبال واکنش ظریف به دیدار پوتین و ترامپ اولین نشست از سلسله نشست‌های "رسانه، افکار عمومی و بازنمایی رویداد با حضور صادق زیباکلام، شمس مستوفی و منصور مظفری برگزار خواهد شد ● مراسم چهلمین روز درگذشت حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد احمدی در دانشگاه تهران برگزار شد خطر سقوط جرثقیل در چهارراه طالقانی کرج/خیابان مسدود شد حضور سرزده روحانی در منزل جانباز 70 درصد افزایش 14 درصدی دریافتی مددجویان سردار آبرومند از معاونت هماهنگ کننده سپاه رفت ولایتی: یمن اگر بخواهد کمکش می‌کنیم تسهیلات و هدیه میلیاردی موسسه ثامن الحجج به دو مجری نامدار تلویزیون زنی که از نتانیاهو هم افراطی‌تر است! + عکس پست جدید برای سردارسلامی در سپاه برنامه قطعی برق امروز 27 تیرماه تهران اعلام شد+جدول خبرمهم سازمان خصوصی‌سازی/ سهام عدالت امسال افزایش می‌یابد اعلام جدول خاموشی روز چهارشنبه در استان سمنان

تمام فرآیند جمع آوری اخبار به صورت خودکار انجام می گیرد. مسئولیت صحت محتوای این خبر بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است.با این وجود در صورتی که به محتوای این خبر اعتراض دارید می توانید از طریقاین لینک ما را مطلع کنید.
message
near_me