منبع: ایرنا
دسته: اقتصادی (اقتصاد)
کد خبر: 7730095
۱۳۹۶/۰۲/۰۱ ۱۴:۲۶

افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی بیشتر رویکردی حسابداری است

تهران-ایرنا- بانک مرکزی ایران در پاسخ به جوسازی‌های اخیر برخی رسانه‌ها در باره بدهی دولت اعلام کرد: افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی بیشتر رویکردی حسابداری است.
main-image

به گزارش روز جمعه ایرنا از بانک مرکزی در بیانیه ای که در پاسخ به جوسازی های منتشره داده است نوشته، کل تغییر در مانده بدهی بخش دولتی به سیستم بانکی در یک دوره 44 ماهه (خرداد 1392 تا بهمن 1395) معادل 1114.4 هزار میلیارد ریال است که از این میزان، 77.2 درصد (860.1 هزار میلیارد ریال) مربوط به افزایش بدهی بخش دولتی به شبکه بانکی و 22.8 درصد (254.3 هزار میلیارد ریال) مربوط به افزایش بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی بوده است.
هر چند که بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی نیز افزایش قابل توجهی داشته که در ادامه به دلایل آن اشاره خواهد شد، اما دلیل عمده افزایش بدهی بخش دولتی به سیستم بانکی را باید در افزایش قابل توجه بدهی این بخش به شبکه بانکی جستجو کرد.
افزایش بدهی بخش دولتی به شبکه بانکی به عنوان نمادی از سلطه مالی دولت واقعیتی انکارناپذیر است اما نسبت دادن این افزایش به عملکرد دولت یازدهم بدون توجه به پویایی‌ها و دلایل تغییر بدهی بخش دولتی به بانکها، نوعی استفاده غیرحرفه ‌ای و جهت‌دار از آمار مزبور است که بیشتر با اهداف و اغراض غیرکارشناسی صورت می‌گیرد.
بررسی دلایل و ریشه‌های رشد بدهی بخش دولتی به سیستم بانکی نشان می ‌دهد که عمده افزایش متغیر مزبور از نتایج روشن سلطه مالی دولت‌های نهم و دهم بر شبکه بانکی بوده است.
بدهی بخش دولتی به شبکه بانکی به دو بخش بدهی دولت و شرکتهای دولتی طبقه‌بندی می‌شود.
بررسی اجزای بدهی دولت به بانکها نیز نشان می‌دهد که مهمترین جزء این بدهی، سرفصل مطالبات بانکها از دولت است که علی‌رغم اعطا نشدن تسهیلات جدید به دولت، همواره در حال افزایش بوده است، بنابراین ضروری است که ابتدا اجزای سرفصل مطالبات از دولت شناسایی شده و عملکرد دولت‌های مختلف مورد بررسی قرار گیرد.
بنا به اصول و تعاریف حسابداری اعلام شده به بانکها،‌ سرفصل مطالبات از دولت، سرفصل جامعی است که علاوه بر بدهی‌های مستقیم دولت، شامل آن بخش از مطالبات بانکها از بخش‌های دولتی و غیردولتی است که از سوی دولت تضمین شده ولی در زمان مقرر تادیه نشده‌اند. بر همین اساس، رسوب حجم بالایی از اوراق مشارکت دولتی (که زمان انتشار آنها عمدتاً به قبل از سال 1392 بر می‌گردد) و بدهی بسیار بالای دولت به بانک مسکن بابت سود تعهد شده دولت در زمینه طرح مسکن مهر از جمله موارد بسیار مهمی هستند که بخش قابل توجهی از مانده و تغییر در مانده سرفصل مطالبات بانکها از دولت را توضیح می‌دهند.
علاوه بر رسوب اوراق مشارکت و بدهی دولت بابت طرح مسکن مهر، بخش قابل توجه دیگری از سرفصل مطالبات از دولت شامل اصل و سود تعهدات و تضمین‌هایی است که دولت‌های مختلف (بویژه دولت‌های نهم و دهم) در قبال تسهیلات متعدد نسبت به بانکها ارائه داده و بانکها نیز به محض سررسید و تأدیه نشدن آن توسط اشخاص حقیقی و حقوقی گیرنده تسهیلات، مرتب مبالغ اصل و سود آن را در حساب سرفصل مطالبات از دولت ثبت می‌کنند.
بدیهی است بخشی از افزایش بدهی دولت به بانکها نیز ناظر بر جرایم (وجه التزام) تسهیلات پیش‌گفته است که بصورت مستمر در سرفصل مطالبات از دولت انباشت می‌شود. بنابراین، مشاهده می‌شود که عمده مانده و تغییر در مانده بدهی دولت به بانکها تنهاناشی از بی‌انضباطی‌های صورت گرفته در نیمه دوم دهه 1380 و اوایل دهه 1390 است و ارتباطی به عملکرد دولت یازدهم ندارد.
بر مبنای مستندات قانونی موجود در خصوص ممنوعیت استقراض دولت از بانک مرکزی این شائبه بوجود می‌آید که با افزایش صورت گرفته در بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی، این بخش از انضباط مالی برخوردار نبوده و از منابع بانک مرکزی جهت تأمین مالی خود استفاده کرده است.
به منظور تبیین این مسئله و شناسایی دلایل این افزایش، ضروری است اجزای تشکیل‌دهنده بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی با دقت و با جزئیات مورد کنکاش قرار گیرد چرا که بی توجهی به تحولات اجزای متغیرهای پولی و اتکای صرف به ارقام کلی آن‌ها می‌تواند تحلیل‌های نادرستی را به همراه داشته باشد.
بررسی اجزای بدهی دولت به بانک مرکزی نشان می‌دهد که عامل اصلی افزایش 168.4 هزار میلیارد ریالی این متغیر طی دوره 44 ماهه منتهی به بهمن 1395، افزایش قابل توجه اسناد به تعهد دولت (105.7 هزار میلیارد ریال) و افزایش استفاده دولت از حساب تنخواه‌گردان خزانه (46.4 هزار میلیارد ریال) بوده است.
اسناد به تعهد دولت، اسنادی است که بابت مطالبات بانک مرکزی از دولت از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی به وثیقه جواهرات ملی تعهد شده و به موجب ماده 8 قانون پولی و بانکی کشور (مصوب سال 1351) به عنوان پشتوانه اسکناس‌های منتشره منظور گردیده است.
بخشی دیگر از اسناد به تعهد دولت مربوط به سفته‌هایی است که از سوی بانک مرکزی و به نیابت از دولت جمهوری اسلامی ایران به عنوان سهمیه دولت نزد صندوق بین‌المللی پول به امانت گذارده می‌شود.
افزایش بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی که از این محل ناشی می‌شود، به معنی افزایش پایه پولی نیست چراکه در در قبال افزایش این متغیر، پول جدیدی به اقتصاد کشور تزریق نمی‌شود.
به لحاظ حسابداری نیز، افزایش در خالص بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی ناشی از تغییرات اسناد به تعهد دولت، با افزایش سایر بدهیهای بانک مرکزی (و به تبع آن کاهش خالص سایر اقلام بانک مرکزی) خنثی شده و از این منظر پایه پولی متأثر نخواهد شد. بنابراین تغییرات این متغیربیشتر ماهیتی حسابداری داشته و تنهاً یک جابه‌جایی میان اجزای پایه پولی محسوب می‌شود. از این‌رو ضروری است در تحلیل تغییرات بدهی دولت به بانک مرکزی به این موضوع مهم توجه شود.
از سوی دیگر و بر اساس تبصره (1) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت که به ماده 24 قانون محاسبات عمومی کشور الحاق گردیده است، هر ساله دولت می‌تواند معادل 3.0 درصد از بودجه عمومی را بصورت تنخواه‌گردان از منابع بانک مرکزی استقراض کرده و آن را در پایان سال تسویه کند.
هر چند که میزان تعیین شده 3.0 درصدی در قانون همواره ثابت است، لیکن همراه با افزایش رقم کل بودجه عمومی کشور، ظرفیت استفاده قانونی دولت از تنخواه‌گردان خزانه نیز افزایش می‌یابد. مضافاً به دلیل افت شدید قیمت نفت و کاهش درآمدهای دولت از این محل، در سالهای اخیر استفاده دولت از ظرفیت‌های ماده قانونی مزبور بیشتر شده است.
بررسی تغییرات صورت گرفته در خصوص افزایش میزان استفاده دولت از حساب تنخواه‌گردان خزانه در یک دوره 44 ماهه (خرداد 1392 الی بهمن 1395) نیز نشان می‌دهد که 27.6 درصد (46.4هزار میلیارد ریال معادل تفاضل 85 هزار میلیارد ریال حساب تنخواه گردان خزانه در بهمن 1395 نسبت به رقم 38.6 هزار میلیارد ریالی آن در پایان خرداد 1392) از کل تغییر بدهی دولت به بانک مرکزی در دوره فوق‌الذکر (168.4 هزار میلیارد ریال) به افزایش ظرفیت استفاده قانونی دولت از حساب تنخواه‌گردان خزانه مربوط بوده است.
نگاهی به میزان استفاده دولتهای مختلف از حساب تنخواه‌گردان نیز نشان می‌دهد که این میزان استفاده همواره در ماههای میانی سال وجود داشته و در پایان سال تسویه می‌شود. برای مثال میزان استفاده دولت در پایان بهمن 1394 نیز معادل 81.5 هزار میلیارد ریال بود که در پایان سال بطور کامل تسویه و صفر گردید.
همچنین ظرفیت استفاده دولت از منابع تنخواه‌گردان خزانه در سال 1395 معادل 100.6 هزار میلیارد ریال بوده که بر اساس مدارک موجود در پایان سال گذشته بطور کامل تسویه شده است.
در مجموع و با عنایت به توضیحات فوق می‌توان گفت که استفاده دولت از حساب تنخواه‌گردان خزانه امری معمول و قانونی در رابطه بین دولت و بانک مرکزی محسوب شده و به هیچ عنوان و در هیچ دوره‌ای استفاده از این معبر قانونی به عنوان بی‌انضباطی دولتها تلقی نمی‌ شود.
همانگونه که اشاره شد، از مجموع 168.4 هزار میلیارد ریال افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی در دوره 44 ماهه مورد بررسی، 105.7 هزار میلیارد ریال (62.8 درصد) مربوط به اسناد به تعهد دولت و‌ 46.4 هزار میلیارد ریال (27.6 درصد) مربوط به حساب تنخواه گردان خزانه بوده و تنها معادل 16.3 هزار میلیارد ریال (9.7 درصد) مربوط به سایر بدهی های دولت بوده است.
بررسی تغییرات سایر بدهی های دولت به بانک مرکزی در دوره مورد بررسی نیز نشان می‌دهد که این افزایش نیز ریشه در مابه‌التفاوت نرخ خرید مرجع و مبادله‌ای مربوط به اقلام اساسی و دارو (14.9 هزار میلیارد ریال) در روزهای آغازین تصدی دولت یازدهم و تصمیم های دولت قبل داشته و به هیچ عنوان به معنی استقراض دولت یازدهم از منابع بانک مرکزی قلمداد نمی ‌شود.
خاطر نشان می‌ سازد تحولات اجزای بدهی دولت به شبکه بانکی و بانک مرکزی و کنکاش در اجزای تشکیل‌دهنده آنها در دوره 44 ماهه منتهی به بهمن 1395 نشان می‌دهد که اول بخش عمده‌ای از تغییرات بدهی دولت به سیستم بانکی ریشه در عملکرد دولتهای نهم و دهم داشته و دولت یازدهم هیچ گونه‌ بی‌انضباطی در این زمینه نداشته است.
دوم بخش قابل توجهی از افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی بیشتر رویکردی حسابداری است که به هیچ عنوان به معنی استقراض دولت از بانک مرکزی محسوب نشده و واجد آثار پولی بر پایه پولی نخواهد بود.
افزون بر موارد مزبور و با توجه به مستندات قانونی موجود در زمینه استفاده دولتها از حساب تنخواه‌گردان خزانه و الزام قانونی آنها به تسویه آن در پایان سال، همه دولت‌ها میزان استفاده از حساب تنخواه‌گردان خزانه را در پایان سال تسویه می‌کنند و از این رو مقایسه ارقام بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی (بطور خاص بدهی دولت به بانک مرکزی) در ماه‌های میانی سال با ارقام پایان سال نیز نمی‌تواند ملاک مناسبی برای ارزیابی رفتار مالی دولت تلقی شود.
گفتنی است،چندی پیش یکی از خبرگزاری ها با انتشار گزارشی تحت عنوان « گزارش غیرمحرمانه بانک مرکزی/'دولت روحانی' تنها در یک فقره 110 هزار میلیارد تومان بدهی برجا گذاشت » به افزایش بدهی‌های دولت و شرکت‌های دولتی به سیستم بانکی در دولت یازدهم اشاره کرده است.
اقتصام**2078* 1440
تنظیم کننده: محمدمهدی بهرامی* انتشار: گلشن
برای آگاهی از آخرین اخبار اقتصادی ایران و جهان با کانال اقتصادی ایرنا در تلگرام همراه شوید:
IRNAeco@
https://t.me/irnaeco

افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی بیشتر رویکردی حسابداری است #اقتصاد #بانك مركزي #بدهي دولت #حسابداري #سازمان ها و نهاد ها #سیف رییس بانک مرکزی #ایران #رسانه #مسکن #دولت یازدهم #سیستم بانکی #انضباط پولی #رشد #بخش دولتی #شرکت های دولتی #ولی الله سیف
related-image related-image related-image related-image related-image related-image related-image related-image related-image related-image related-image related-image related-image related-image related-image related-image related-image
از دلیل مجرد ماندن بازیگر زن تا بغض و اشک عوامل «کلاه قرمزی» صدا و سیما ملاحظه «روحانی» را کرد یکصد کشته در جنگ تروریست‌ها علیه هم در سوریه همه قسمت‌های جذاب مناظره اول + فیلم قاتل نامرئی قربانی گرفت زیباسازی چشم؛ به چه قیمت؟ انحراف ستون فقرات دانش آموزان ایرانی پاپ در باد + عکس افزایش 1.3 میلیون تومانی قیمت پژو 206 کاهش تولید اوپک، آسیایی‌ها را مشتری نفت اروپا کرد جمع‌بندی پرویز امینی از اولین مناظره کاندیدا نامه روحانی به نواز شریف درباره حمله به مرزبانان رد درخواست اعاده دادرسی نرگس محمدی مدیر اجتماعی دانشگاه شهرکرد منصوب شد مقاومت ملت ایران پایدار و منسجم است سفیر جنجالی اوکراین در قرقیزستان برکنار شد تمام حواشی مناظره + عکس جشن تولد در اردوی استقلال +عکس درآمد 45 میلیارد دلاری سامسونگ در فصل اول 2017 / رشد 4 درصدی درآمد بخش موبایل ال‌جی لپ تاپ‌ها چه زمانی به حافظه‌های ssd با ظرفیت 10 ترابایت مجهز می‌شوند؟ روحانی بزرگترین بازنده بود محسن رضایی خواستار برگزاری مناظرات دو نفره شد انتقاد غرویان از مچ گیری قالیباف پیغام استقلالی‌ها به ستاره پرسپولیس یاران طیبی از صعود به فینال لیگ قهرمانان اروپا بازماندند نظارت آمریکا بر مرز سوریه و ترکیه یک مرجع عراقی خواستار توقف دخالت‌های ترکیه در امور داخلی عراق شد دولت ترامپ به ایرانی‌ها کمتر ویزا داد خیابانی: از سوتی‌هایم کتاب خواهم نوشت! پیشروی ارتش سوریه در محله قابون دمشق روحانی به کرمان، یزد و هرمزگان می‌رود اسد خطاب به یک خبرنگار: پیش شیطان نشسته‌ای! چند پیشنهاد خارجی دارم اما عاشق استقلالم و فصل بعد در خدمت استقلال خواهم بود جزئیات حریق در محل ایران خودرو اولین مناظره تلویزیونی نامزدهای ریاست جمهوری/تصاویر یک افسر اطلاعاتی سومالی ترور شد شکست یاران منتظری و جباری در جام امیر قطر تیلرسون: به دنبال گفت‌وگو با کره شمالی هستیم پیکانی‌ها هم جام دارند شش نکته مهم درباره "مناظره اول" ما می‌خواهیم حق خود محرومان را بدهیم/شاهد افزایش 7 واحدی فاصله طبقاتی در سال‌های اخیر هستیم آغاز فعالیت ستاد انتخاباتی حسن روحانی در همدان جهانگیری پدیده شد/توپ‌جمع‌کنی هاشمی‌طبا/واکنش فضای مجازی به مناظره حاشیه‌های جالب نخستین مناظره انتخاباتی/ نامه سردار سلیمانی و پاسخ وزیر بهداشت/ واکنش آیت الله مکارم به مجری ستاد روحانی/ ادعای مسدود شدن قابلیت پخش زنده اینستاگرام/ توصیه عارف به اصلاح طلبان یک جنگنده میگ 35 روسیه چین را به عذر خواهی وادار کرد دانلود taskpaper v3.7 macosx - نرم افزار ویرایش متن برای مک دانلود dropbox v24.4.17 - نرم افزار به اشتراک گذاری و ذخیره سازی اطلاعات در فضای مجازی رایگان دانلود dxo filmpack v5.5.12 build 554 macosx - نرم افزار تبدیل فیلم و تصاویر قدیمی به دیجیتالی برای مک دانلود allegorithmic substance painter v2.6.0.1568 x64 - نرم افزار نقاشی تکسچر رعایت مسائل اخلاقی در کنار بحث‌های چالشی نقطه مثبت مناظره بود
بازتاب اولین مناظره داغ نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری + واکنش‌ها به دوئل روحانی- قالیباف و جهانگیری- قالیباف لرزش دست و استرس روحانی در حین مناظره برخورد ستاد روحانی با فرد هتاک به امام رضا (ع) زیاد خوردن گوشت با بدن چه می‌کند؟ واکنش‌ها به اولین برنامه تلویزیونی قالیباف؛ هراس روحانی از مناظره جدی‌تر شد/ احتمال شکست روحانی بسیار زیاد است/ قالیباف 96 حرف برای گفتن دارد+ تصاویر نادران بعد از مناظره به جهانگیری چه گفت؟ وقتی روحانی به بابک زنجانی لوح تقدیر می‌دهد لحظه‌به‌لحظه با مناظره امروز کاندیداهای ریاست‌جمهوری/مجری مناظره‌ها مشخص شد+فیلم و تصاویر پاسخ وزیر بهداشت به نامه «سردار سلیمانی» چه بود؟ سایت حسن روحانی/فقط با گردشگری 4 میلیون شغل ایجاد می‌کنم ابهام در سرنوشت سرباز مفقود شده حادثه میرجاوه/مجروح حادثه: تروریست‌ها سرباز را با خود بردند قالیباف: 10 درصد جمعیت ما در فقر مطلق هستند پیکر شهدای سرباز حادثه تروریستی میرجاوه در مشهد تشییع می‌شود جهانگیری مرد اول مناظره امشب بود/ قالیباف با خطای مهلک خود، راه برای پیروزی روحانی و اصلاح‌طلبان گشود نامزدها بعد از مناظره چه گفتند؟ + فیلم عکس/ برگ برنده قالیباف در مناظره آتش سوزی گسترده در پاساژ مهستان/مهار شعله‌های آتش ادامه درد ترامپ: درباره پیمان نفتا مذاکره می‌کنیم برخورد ستاد روحانی با فرد هتاک به امام رضا (ع) انتقاد قالیباف از دادن وقت اضافی به روحانی واکنش شدید آیت‌الله مکارم به توهین مجری ستاد روحانی به امام رضا (ع) ادعای قالیباف در مناظره دروغ از آب در آمد! پخش اولین مناظره نامزدهای ریاست جمهوری امروز با موضوع «اقتصادی - اجتماعی» ورود پیکرهای مطهر شهدای حمله تروریستی میرجاوه به مشهد دریبل و لایی‌های فوق العاده پسر ایرانی توهین کننده به امام رضا (ع) باید مجازات شود عامل توهین به امام رضا (ع) مجازات شود/اقدام این فرد خبیث زشت و منفور است آغاز رسوایی اسناد و ادعاهای جعلی/ حکیمی پور پس از احضار به دادسرا با قرار وثیقه آزاد شد گل‌های برتر هفته پنجم لیگ قهرمانان آسیا 2017 مهارت‌های دیوانه وار ابراهیمویچ 2017 ابهام در سرنوشت سرباز مفقود شده حادثه میرجاوه آتش سوزی در پاساژ مهستان در میدان انقلاب تهران آتش‌سوزی در پاساژ مهستان تهران رسوب مرکب انتخابات در ماشین‌های چاپ تظاهرات در فرانسه علیه لوپن و ماکرون صدا وسیما ملاحظه «روحانی» را کرد/ اعتراض رسمی به کمیته تبلیغات شهدای سرباز حادثه تروریستی میرجاوه در مشهد تشییع می‌شوند تشییع پیکر شهدای حادثه تروریستی میرجاوه در مشهد اعتراض ستاد قالیباف به کمیسیون تبلیغات +عکس احتمال افزایش نیافتن کرایه‌های تاکسی در سال 96 پیکر مرزبان شهید حمیدرضا جهانتیغ در زابل تشیع شد+تصاویر ونگر: علاقه‌ای به دیدن دربی منچستر ندارم فرار تروریست‌های داعش به سمت مرزهای ترکیه «آزمون لند»، مسیری مطمئن برای ورود به مدارس تیزهوشان و ممتاز مشروح مناظره 6 کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری انتصاب دبیران استانی ائتلاف کاندیداهای مستقل استان‌های اردبیل، اصفهان، البرز، سیستان و بلوچستان، قم، فارس، زنجان و یزد صحبت‌های قالیباف در اولین مناظره انتخابات 96 قالیباف: پدیده به دوربین نگاه کردن و دروغ گفتن زشت است/ روحانی: چرا از حرف فرد مفسد نقل قول می‌کنید + فیلم شمخانی: اروپائیان برای حفظ امنیت شهروندان خود مانع ارسال سلاح به تروریست‌ها شوند بی تفاوتی و بی غیرتی زمینه تسلط شیطان را فراهم می‌کند
message
near_me