منبع: آریا
دسته: سیاسی (دولت-گروه آریا:)
کد خبر: 7731960
۱۳۹۶/۰۲/۰۱ ۱۶:۱۲

افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی بیشتر رویکردی حسابداری است

خبرگزاری آریا - بانک مرکزی ایران در پاسخ به جوسازی‌های اخیر برخی رسانه‌ها در باره بدهی دولت اعلام کرد: افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی بیشتر رویکردی حسابداری است.
main-image
        افزايش بدهي دولت به بانک مرکزي بيشتر رويکردي حسابداري است

خبرگزاري آريا - بانک مرکزي ايران در پاسخ به جوسازي هاي اخير برخي رسانه ها در باره بدهي دولت اعلام کرد:افزايش بدهي دولت به بانک مرکزي بيشتر رويکردي حسابداري است.

به گزارش پايگاه اطلاع‌رساني دولت، بانک مرکزي در بيانيه اي که در پاسخ به جوسازي هاي منتشره داده است نوشته، کل تغيير در مانده بدهي بخش دولتي به سيستم بانکي در يک دوره 44 ماهه (خرداد 1392 تا بهمن 1395) معادل 1114.4 هزار ميليارد ريال است که از اين ميزان، 77.2 درصد (860.1 هزار ميليارد ريال) مربوط به افزايش بدهي بخش دولتي به شبکه بانکي و 22.8 درصد (254.3 هزار ميليارد ريال) مربوط به افزايش بدهي بخش دولتي به بانک مرکزي بوده است.
هر چند که بدهي بخش دولتي به بانک مرکزي نيز افزايش قابل توجهي داشته که در ادامه به دلايل آن اشاره خواهد شد، اما دليل عمده افزايش بدهي بخش دولتي به سيستم بانکي را بايد در افزايش قابل توجه بدهي اين بخش به شبکه بانکي جستجو کرد.
افزايش بدهي بخش دولتي به شبکه بانکي به عنوان نمادي از سلطه مالي دولت واقعيتي انکارناپذير است اما نسبت دادن اين افزايش به عملکرد دولت يازدهم بدون توجه به پويايي‌ها و دلايل تغيير بدهي بخش دولتي به بانکها، نوعي استفاده غيرحرفه ‌اي و جهت‌دار از آمار مزبور است که بيشتر با اهداف و اغراض غيرکارشناسي صورت مي‌گيرد.
بررسي دلايل و ريشه‌هاي رشد بدهي بخش دولتي به سيستم بانکي نشان مي ‌دهد که عمده افزايش متغير مزبور از نتايج روشن سلطه مالي دولت‌هاي نهم و دهم بر شبکه بانکي بوده است.
بدهي بخش دولتي به شبکه بانکي به دو بخش بدهي دولت و شرکتهاي دولتي طبقه‌بندي مي‌شود.
بررسي اجزاي بدهي دولت به بانکها نيز نشان مي‌دهد که مهمترين جزء اين بدهي، سرفصل مطالبات بانکها از دولت است که علي‌رغم اعطا نشدن تسهيلات جديد به دولت، همواره در حال افزايش بوده است، بنابراين ضروري است که ابتدا اجزاي سرفصل مطالبات از دولت شناسايي شده و عملکرد دولت‌هاي مختلف مورد بررسي قرار گيرد.
بنا به اصول و تعاريف حسابداري اعلام شده به بانکها،‌ سرفصل مطالبات از دولت، سرفصل جامعي است که علاوه بر بدهي‌هاي مستقيم دولت، شامل آن بخش از مطالبات بانکها از بخش‌هاي دولتي و غيردولتي است که از سوي دولت تضمين شده ولي در زمان مقرر تاديه نشده‌اند. بر همين اساس، رسوب حجم بالايي از اوراق مشارکت دولتي (که زمان انتشار آنها عمدتاً به قبل از سال 1392 بر مي‌گردد) و بدهي بسيار بالاي دولت به بانک مسکن بابت سود تعهد شده دولت در زمينه طرح مسکن مهر از جمله موارد بسيار مهمي هستند که بخش قابل توجهي از مانده و تغيير در مانده سرفصل مطالبات بانکها از دولت را توضيح مي‌دهند.
علاوه بر رسوب اوراق مشارکت و بدهي دولت بابت طرح مسکن مهر، بخش قابل توجه ديگري از سرفصل مطالبات از دولت شامل اصل و سود تعهدات و تضمين‌هايي است که دولت‌هاي مختلف (بويژه دولت‌هاي نهم و دهم) در قبال تسهيلات متعدد نسبت به بانکها ارائه داده و بانکها نيز به محض سررسيد و تأديه نشدن آن توسط اشخاص حقيقي و حقوقي گيرنده تسهيلات، مرتب مبالغ اصل و سود آن را در حساب سرفصل مطالبات از دولت ثبت مي‌کنند.
بديهي است بخشي از افزايش بدهي دولت به بانکها نيز ناظر بر جرايم (وجه التزام) تسهيلات پيش‌گفته است که بصورت مستمر در سرفصل مطالبات از دولت انباشت مي‌شود. بنابراين، مشاهده مي‌شود که عمده مانده و تغيير در مانده بدهي دولت به بانکها تنهاناشي از بي‌انضباطي‌هاي صورت گرفته در نيمه دوم دهه 1380 و اوايل دهه 1390 است و ارتباطي به عملکرد دولت يازدهم ندارد.
بر مبناي مستندات قانوني موجود در خصوص ممنوعيت استقراض دولت از بانک مرکزي اين شائبه بوجود مي‌آيد که با افزايش صورت گرفته در بدهي بخش دولتي به بانک مرکزي، اين بخش از انضباط مالي برخوردار نبوده و از منابع بانک مرکزي جهت تأمين مالي خود استفاده کرده است.
به منظور تبيين اين مسئله و شناسايي دلايل اين افزايش، ضروري است اجزاي تشکيل‌دهنده بدهي بخش دولتي به بانک مرکزي با دقت و با جزئيات مورد کنکاش قرار گيرد چرا که بي توجهي به تحولات اجزاي متغيرهاي پولي و اتکاي صرف به ارقام کلي آن‌ها مي‌تواند تحليل‌هاي نادرستي را به همراه داشته باشد.
بررسي اجزاي بدهي دولت به بانک مرکزي نشان مي‌دهد که عامل اصلي افزايش 168.4 هزار ميليارد ريالي اين متغير طي دوره 44 ماهه منتهي به بهمن 1395، افزايش قابل توجه اسناد به تعهد دولت (105.7 هزار ميليارد ريال) و افزايش استفاده دولت از حساب تنخواه‌گردان خزانه (46.4 هزار ميليارد ريال) بوده است.
اسناد به تعهد دولت، اسنادي است که بابت مطالبات بانک مرکزي از دولت از طرف وزارت امور اقتصادي و دارايي به وثيقه جواهرات ملي تعهد شده و به موجب ماده 8 قانون پولي و بانکي کشور (مصوب سال 1351) به عنوان پشتوانه اسکناس‌هاي منتشره منظور گرديده است.
بخشي ديگر از اسناد به تعهد دولت مربوط به سفته‌هايي است که از سوي بانک مرکزي و به نيابت از دولت جمهوري اسلامي ايران به عنوان سهميه دولت نزد صندوق بين‌المللي پول به امانت گذارده مي‌شود.
افزايش بدهي بخش دولتي به بانک مرکزي که از اين محل ناشي مي‌شود، به معني افزايش پايه پولي نيست چراکه در در قبال افزايش اين متغير، پول جديدي به اقتصاد کشور تزريق نمي‌شود.
به لحاظ حسابداري نيز، افزايش در خالص بدهي بخش دولتي به بانک مرکزي ناشي از تغييرات اسناد به تعهد دولت، با افزايش ساير بدهيهاي بانک مرکزي (و به تبع آن کاهش خالص ساير اقلام بانک مرکزي) خنثي شده و از اين منظر پايه پولي متأثر نخواهد شد. بنابراين تغييرات اين متغيربيشتر ماهيتي حسابداري داشته و تنهاً يک جابه‌جايي ميان اجزاي پايه پولي محسوب مي‌شود. از اين‌رو ضروري است در تحليل تغييرات بدهي دولت به بانک مرکزي به اين موضوع مهم توجه شود.
از سوي ديگر و بر اساس تبصره (1) قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت که به ماده 24 قانون محاسبات عمومي کشور الحاق گرديده است، هر ساله دولت مي‌تواند معادل 3.0 درصد از بودجه عمومي را بصورت تنخواه‌گردان از منابع بانک مرکزي استقراض کرده و آن را در پايان سال تسويه کند.
هر چند که ميزان تعيين شده 3.0 درصدي در قانون همواره ثابت است، ليکن همراه با افزايش رقم کل بودجه عمومي کشور، ظرفيت استفاده قانوني دولت از تنخواه‌گردان خزانه نيز افزايش مي‌يابد. مضافاً به دليل افت شديد قيمت نفت و کاهش درآمدهاي دولت از اين محل، در سالهاي اخير استفاده دولت از ظرفيت‌هاي ماده قانوني مزبور بيشتر شده است.
بررسي تغييرات صورت گرفته در خصوص افزايش ميزان استفاده دولت از حساب تنخواه‌گردان خزانه در يک دوره 44 ماهه (خرداد 1392 الي بهمن 1395) نيز نشان مي‌دهد که 27.6 درصد (46.4هزار ميليارد ريال معادل تفاضل 85 هزار ميليارد ريال حساب تنخواه گردان خزانه در بهمن 1395 نسبت به رقم 38.6 هزار ميليارد ريالي آن در پايان خرداد 1392) از کل تغيير بدهي دولت به بانک مرکزي در دوره فوق‌الذکر (168.4 هزار ميليارد ريال) به افزايش ظرفيت استفاده قانوني دولت از حساب تنخواه‌گردان خزانه مربوط بوده است.
نگاهي به ميزان استفاده دولتهاي مختلف از حساب تنخواه‌گردان نيز نشان مي‌دهد که اين ميزان استفاده همواره در ماههاي مياني سال وجود داشته و در پايان سال تسويه مي‌شود. براي مثال ميزان استفاده دولت در پايان بهمن 1394 نيز معادل 81.5 هزار ميليارد ريال بود که در پايان سال بطور کامل تسويه و صفر گرديد.
همچنين ظرفيت استفاده دولت از منابع تنخواه‌گردان خزانه در سال 1395 معادل 100.66 هزار ميليارد ريال بوده که بر اساس مدارک موجود در پايان سال گذشته بطور کامل تسويه شده است.
در مجموع و با عنايت به توضيحات فوق مي‌توان گفت که استفاده دولت از حساب تنخواه‌گردان خزانه امري معمول و قانوني در رابطه بين دولت و بانک مرکزي محسوب شده و به هيچ عنوان و در هيچ دوره‌اي استفاده از اين معبر قانوني به عنوان بي‌انضباطي دولتها تلقي نمي‌ شود.
همانگونه که اشاره شد، از مجموع 168.4 هزار ميليارد ريال افزايش بدهي دولت به بانک مرکزي در دوره 44 ماهه مورد بررسي، 105.7 هزار ميليارد ريال (62.8 درصد) مربوط به اسناد به تعهد دولت و‌ 46.4 هزار ميليارد ريال (27.6 درصد) مربوط به حساب تنخواه گردان خزانه بوده و تنها معادل 16.3 هزار ميليارد ريال (9.7 درصد) مربوط به ساير بدهي هاي دولت بوده است.
بررسي تغييرات ساير بدهي هاي دولت به بانک مرکزي در دوره مورد بررسي نيز نشان مي‌دهد که اين افزايش نيز ريشه در مابه‌التفاوت نرخ خريد مرجع و مبادله‌اي مربوط به اقلام اساسي و دارو (14.9 هزار ميليارد ريال) در روزهاي آغازين تصدي دولت يازدهم و تصميم هاي دولت قبل داشته و به هيچ عنوان به معني استقراض دولت يازدهم از منابع بانک مرکزي قلمداد نمي ‌شود.
خاطر نشان مي‌ سازد تحولات اجزاي بدهي دولت به شبکه بانکي و بانک مرکزي و کنکاش در اجزاي تشکيل‌دهنده آنها در دوره 44 ماهه منتهي به بهمن 1395 نشان مي‌دهد که اول بخش عمده‌اي از تغييرات بدهي دولت به سيستم بانکي ريشه در عملکرد دولتهاي نهم و دهم داشته و دولت يازدهم هيچ گونه‌ بي‌انضباطي در اين زمينه نداشته است.
دوم بخش قابل توجهي از افزايش بدهي دولت به بانک مرکزي بيشتر رويکردي حسابداري است که به هيچ عنوان به معني استقراض دولت از بانک مرکزي محسوب نشده و واجد آثار پولي بر پايه پولي نخواهد بود.
افزون بر موارد مزبور و با توجه به مستندات قانوني موجود در زمينه استفاده دولتها از حساب تنخواه‌گردان خزانه و الزام قانوني آنها به تسويه آن در پايان سال، همه دولت‌ها ميزان استفاده از حساب تنخواه‌گردان خزانه را در پايان سال تسويه مي‌کنند و از اين رو مقايسه ارقام بدهي بخش دولتي به بانک مرکزي (بطور خاص بدهي دولت به بانک مرکزي) در ماه‌هاي مياني سال با ارقام پايان سال نيز نمي‌تواند ملاک مناسبي براي ارزيابي رفتار مالي دولت تلقي شود.
گفتني است،چندي پيش يکي از خبرگزاري ها با انتشار گزارشي تحت عنوان « گزارش غيرمحرمانه بانک مرکزي/'دولت روحاني' تنها در يک فقره 110 هزار ميليارد تومان بدهي برجا گذاشت » به افزايش بدهي‌هاي دولت و شرکت‌هاي دولتي به سيستم بانکي در دولت يازدهم اشاره کرده است.


related-image
اقتدار کنونی نظام اسلامی نشأت‌گرفته از اندیشه مقاومت و حمایت مردم است احتمال استقرار نیروهای روسیه و ایران در اطراف دمشق تهران، میزبان دفتر کارگروه راهگذر ریلی جنوب- غرب شد لیست مازاد پرسپولیس مشخص شد مولاوردی: روز قدس سمبل مبارزه با ظلم، خشونت و افراط گرایی است سلطانی‌فر: روز جهانی قدس، روز انسجام ملی و لبیک به آرمان‌های امام راحل است نظر سردارسلیمانی درباره ولیعهد جدید عربستان «اِنرون»؛ بدترین رسوایی حسابداری نرخ اجاره در مناطق مرفه‌نشین پایتخت +جدول راهپیمایی روز قدس نماد همبستگی امت اسلامی با فلسطین راه ملت ایران تا نابودی قطعی اسرائیل ادامه دارد انقلاب اسلامی پایه‌های رژیم صهیونیستی را به لرزه درآورده است روز قدس؛ فرصتی برای وحدت امت اسلام و شکست اسرائیل راهپیمایی روز جهانی قدس مسئله قدس آزمونی بزرگ پیش روی مسلمانان است/ گرته‌برداری داعش از صهیونیست‌ها داوری غیر فنی در مسابقات قرآن اردن و شگفتی همگان مقاومت تنها راه حل مشکل فلسطین است/ انتقاد از تضعیف قدرت موشکی کشور از اعتراض به 20: 30 تا موشک‌های ایران در راهپیمایی روز قدس جواب نهایی سازمان لیگ به مهاجم پرسپولیس/ علیپور بزرگسال حساب شد! قتل در شهرری به خاطر نگاه چپ! +عکس ندای ملت ما در روز قدس نه فقط فریاد مظلومیت یک ملت، بلکه فریاد بر سر نظام سلطه است و آنها از همین نگرانند موحدی‌کرمانی: وجود اسراییل یک خطر است پنج کیلومتر تا بهشت و تجربه همکاری دوباره افخمی و هاشمی/ مهدی سلوکی جایگزین حمید گودرزی شد کاهش دمای هوا در نیمه شمالی کشور طی امروز/ وزش باد شدید و گردوخاک در زابل آغاز راهپیمایی روز قدس در هرمزگان حماسه استکبار ستیزی مردم شهرستان نظرآباد در روز قدس قطعنامه راهپیمایی سراسری روز قدس 96 ولیعهد سابق سعودی در بازداشت خانگی است راهپیمایی روز قدس در شهرستان الیگودرز قدرت حضور مردم در صحنه از هر موشکی بیشتر است/ مردم ایران از تهدیدات آمریکا و اسرائیل هراسی ندارند راهپیمایی با شکوه مردم انقلابی وشهید پرور کلاک ماه عسل پربیننده‌ترین برنامه جهان در زمان افطار است اعلام دفاع ماهشهری‌ها از مظلومان اژه‌ای: اگر مستکبران بخواهند در برابر دین ما بایستند در برابر دنیای آنها می‌ایستیم شلیک موشک‌های کروز از ناوهای روسیه به سمت مواضع داعش + فیلم روز قدس؛ نماد مبارزه با استکبار و نظام سلطه/فریاد مرگ بر اسرائیل در روز جهانی قدس+تصاویر رشد 18 رتبه‌ای ایران در شاخص خروجی‌های دانش و فناوری آسانژ ترجیح می‌دهد به جای محاکمه شدن در آمریکا، در انگلیس زندانی شود جدایی نیمار از نامزدش سلفی با موشک +عکس رئیس جمهور: پیام روز قدس تنفر از رژیم غاصب و اشغالگر است پایان راهپیمایی روز جهانی قدس با صدور قطعنامه‌ای در 9 بند همراهی گوگل ترنسلیت با اهداف رژیم صهیونیستی +عکس خط لوله دریایی انتقال گاز فاز 13 پارس جنوبی شکست ولیعهد سابق سعودی در بازداشت خانگی است برخورد کامیون و اتوبوس با 21 کشته و 20 مجروح وضعیت ترافیک در کندوان و هراز سرخط روزنامه‌های ایتالیا - جمعه 2 تیر ایران اسلامی یکپارچه فریاد «مرگ بر اسرائیل» بود/ گرمای بالای 50 درجه هم مانع ادای تلکیف نشد رییسی: پیام روز قدس انزجار و تنفر از صهیونیست‌ها و ایادی کفر است
تصاویر/ افطار مجریان با رئیس رسانه ملی تصاویر | احسان علیخانی، مهران مدیری و دیگران در یک مراسم افطار نشست مجریان و گویندگان رادیویی و تلوزیونی با رئیس رسانه ملی افطار رییس جمهور با فعالان اقتصادی کشور روایت خیر مدرسه ساز از مسیر معیشتی خود در برنامه ماه عسل + فیلم آیا می‌توان فطریه را به اقوام مستحق داد؟ آخرین اظهارات شهردار مشهد درباره حکم انفصال از خدمتش مادر و فرزندانش پس از 17 سال همدیگر پیدا کردند/ سقفی برای چهار نفر تصاویر/ نشست مجریان رادیو و تلوزیون با رئیس رسانه ملی آخرین وضعیت ثبت نام محصول 2008 صبر سپرده گذاران موسسه ثامن به پایان رسید جهش 20 میلیونی قیمت پژو 2008 تفاهمنامه خرید 45 فروند ایرباس با ایران‌ایرتور امضا شد مسیر راهپیمایی قدس 96 در شیراز +فیلم گفت‌وگوی بهنوش بختیاری با دو هکر در «هزار داستان» مسیرهای ده‌گانه راهپیمایی روز قدس در تهران سینا خادم پور به استقلال پیوست نشست مجریان رادیو و تلوزیون با رئیس رسانه ملی شعارهای راهپیمایی روز جهانی قدس 96 اعلام شد چه شد که ناگهان بن سلمان ولیعهد عربستان شد؟ اجرای حماسی و افشاگرانه یک دانشجو علیه جنایت‌های رژیم صهیونیستی + فیلم همه مجریان رسانه ملی در یک قاب +عکس روحانی: برخی از ما دلمان می‌خواهد همه افراد طوری فکر کند که ما دنبال آن فکر هستیم/ اقتصاد را به دولتی دادیم که کسی جرأت ندارد با آنها رقابت کند/ بخش خصوصی واقعاً ضعیف است/ ما صادرات ساعتی، لحظه‌ای و ادواری نداریم سپاه: حمله موشکی به داعش سوریه تحت فرمان مقام معظم رهبری بود کربلایی محمدحسین حدادیان/وقتی که شبا هوای کربلا کنم گریه می‌کنم واکنش داعش به حمله موشکی ایران تقدیر از اقدام سپاه علیه داعش در روز قدس سعید جلیلی: نباید کسانی را که به نگاه ما رأی ندادند متهم کرد/ الفاظ و مواضع دوپهلو پرهیز شود عیادت روحانی از آیت الله مظاهری تغییر ولیعهد عربستان سعودی چه معنایی دارد؟ دستاورد جدید برجام/الحاق 73 فروند هواپیمای جدید به ناوگان هوایی کشور احسان علیخانی در حال اهدای خون + عکس روسیه: به احتمال زیاد ابوبکر البغدادی کشته شده است شایعه سازی ممنوع؛ اخبار و اطلاعات واقعی در باره گم شدن دختر خردسال پارس آبادی را از مراجع ذی صلاح پیگیری کنید عزل ذلیلانه به جای قتل هشدار سخنگوی بانک مرکزی نسبت به دسیسه بدهکاران بزرگ بانکی و مخالفان برپایی ایستگاه فرهنگی هنری در مسیر راهپیمایی روز قدس آنچه اتفاق افتاده تدبیر رهبری بوده است نه تدبیر دیگران/ هنر فعالان فرهنگی نشان‌دادن بالندگی انقلاب و سپاه در اوج تحریم‌هاست اطلاع 86 درصد روستائیان از صورتحساب سهام عدالت خود دستاورد جدید برجام/الحاق 73 فروند هواپیمای جدید به ناوگان هوایی کشور تصادف چند خودرو در جاده جاجرود + فیلم vmware workstation player 12.5.7 build 5813279 + 7.1.2 + 6.0.4 مجازی ساز وضعیت مسجدی که ابوبکر بغدادی در آن اعلام خلافت کرد +عکس تفاهم ایرتور و ایرباس برای خرید 45 فروند ایرباس 320/ ارزش قرارداد 4.5 میلیارد یورو در ضیافت افطار رئیس صداوسیما با مجریان تلویزیون چه گذشت؟ حال عمومی آیت‌الله مظاهری مساعد است/ عیادت روحانی از رئیس حوزه علمیه اصفهان سکوت شاهزادگان معترض سعودی با مرگ ملک سلمان خواهد شکست نبردهای شدید در قلب موصل قدیم ادامه دارد روحانی: خداوند به پیامبرش هم می‌گوید تو وکیل نیستی که بخواهی بالای سر مردم باشی ابراز خرسندی ایرباس از تفاهمنامه خرید هواپیما با ایران ایرتور
message
near_me