۰۱:۲۲
دسته:
کد خبر: 12371198
روسیه؛ هم با ایران هم با عربستان سعودی
روسیه؛ هم با ایران هم با عربستان سعودی
به اشتراک بگذارید:
گروه دیپلماسی | معادلات منطقه خاورمیانه به گونه‌ای پیش می‌رود که ایستادن در سمت صحیح تاریخ برای هیچ کشوری آسان نیست. عربستان سعودی با سرعت غیرقابل پیش‌بینی تلاش می‌کند کشورها را یا وادار به ایستادن در کنار خود کند یا از آنها به دلیل قرار گرفتن در کنار ایران انتقام بگیرد. در چنین شرایطی نقشی که روسیه بازی می‌کند مورد توجه بسیاری از تحلیلگران کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای قرار گرفته است. مارک کاتز از تحلیلگران مسائل منطقه در نوشتاری برای میدل ایست آنلاین نوشت: روسیه تا چه زمانی می‌تواند هم با ایران دست در دست باشد و هم با عربستان رابطه خوبی داشته باشد؟ این تحلیلگر در این یادداشت نوشته است: هدف ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه این نیست که اختلاف میان ایران و سعودی را حل و فصل کند بلکه مسکو به دنبال کنترل و مدیریت این اختلاف است تا بتواند در سایه این مدیریت، همکاری با هر دو کشور را ادامه داده یا حتی در برخی از موارد بر حجم این همکاری‌ها بیفزاید. برخلاف دونالد ترامپ، رییس‌جمهور ایالات متحده که به شکل کاملا علنی در جدال میان عربستان سعودی و ایران، کنار ریاض ایستاد، ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه تلاش کرد فاصله خود را با این بحران حفظ کند و نه در کنار تهران و نه در کنار ریاض قرار نگرفت. شاهد این ادعا نیز رفتار مشابهی است که مسکو در قبال تهران و ریاض اتخاذ کرده است. پس از آنکه ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی به مسکو سفر کرد، ولادیمیر پوتین بلافاصله راهی تهران شد و در پایتخت ایران با رهبر و رییس‌جمهور ایران در مدت زمان کمتر از یک روز اقامت خود دیدار کرد. هرچند تهران و ریاض رابطه بسیار خصمانه‌ای با هم دارند اما روسیه هم با ایران و هم با عربستان سعودی رابطه حسنه خود را حفظ کرده است. اکنون سوال اینجا است که هدف ولادیمیر پوتین از این مانورهای مشترک و هماهنگ با تهران و ریاض چیست؟ اصلی‌ترین و شاید هم جدی‌ترین پاسخ این است که روسیه هم به همکاری مشترک با این دو کشور نیاز دارد و هم آن را یک ارزش می‌داند. در سوریه، روسیه و ایران برای حمایت از بشار اسد (دولت مرکزی) وابستگی کاملی به هم دارند. مسکو به ایران و نیروهای نظامی مورد حمایت ایران که روی زمین فعال هستند نیاز دارد و این در حالی است که مسکو ترجیح می‌دهد نیروهای زمینی خود را گرفتار سوریه نکند و حمایت‌های هوایی از نیروهای بشار اسد را ادامه دهد. همزمان همکاری عربستان سعودی و روسیه برای کنترل تولید نفت و مدیریت بهای جهانی آن برای روسیه یک ضرورت است چرا که پوتین برای ثابت نگاه داشتن اوضاع اقتصادی کشورش به این ملاحظه کاری‌ها در بازار طلای سیاه نیاز دارد. پوتین برای محقق کردن آرزوهای خود در حوزه مدرن‌سازی تجهیزات و تسلیحات نظامی روسیه و همچنین برای حفظ ثبات داخلی تا حد بسیار زیادی به نفت وابسته است. روسیه به دلیل سیاست‌هایی که در قبال مساله اوکراین داشته است تحت تحریم‌های اقتصادی غرب قرار دارد و به همین دلیل امیدوار است که بتواند بخشی از این فشارها را با افزایش صادرات به عربستان سعودی و همچنین جذب سرمایه‌گذاری‌های این کشور از سر بگذراند. به زبان خلاصه می‌توان گفت که پوتین به دنبال حفظ رابطه خوب به شکل همزمان با تهران و ریاض است چرا که به هر دوی این کشورها در این مقطع زمانی و شرایط کنونی نیاز دارد. شاید حتی بتوان گفت که خصومت مشترک میان ریاض و تهران فرصت‌های ویژه‌ای را برای مسکو ایجاد کرده است. درحالی که نه عربستان سعودی و نه ایران دل خوشی از همکاری همزمان روسیه با این دو کشور ندارند اما روسیه می‌داند که هیچ کدام از این دو کشور نمی‌توانند از عهده تبعات عدم دوستی با مسکو برآیند. عربستان سعودی و ایران حتی در افزایش همکاری با روسیه نیز با یکدیگر رقابت دارند هرکدام تلاش می‌کنند رابطه بهتر خود با مسکو را به رخ دیگری بکشند. از سوی دیگر، برخورداری از رابطه خوب همزمان با عربستان سعودی و ایران، دست روسیه در مواجهه با ایالات متحده را نیز بالاتر برده است. پوتین به خوبی می‌داند که توانایی واشنگتن در گفت‌وگوی همزمان با اعراب و اسراییل پس از آنکه اتحاد جماهیر شوروی سابق رابطه خود با اسراییل در سال 1967 را قطع کرد واشنگتن را به مهره اصلی و قاضی در مذاکرات صلح اعراب و اسراییل بدل کرد و این در حالی بود که مسکو از آن روند بطور کامل کنار گذاشته شد. با چنین تجربه‌ای، توانایی مسکو در گفت‌وگوی همزمان با تهران و ریاض در حالی که دونالد ترامپ رویکرد خصمانه‌ای را در قبال ایران اتخاذ کرده است به پوتین این فرصت را می‌دهد تا در صورت تمایل ایران و عربستان سعودی به عنوان واسطه‌ای برای کاستن از تنش‌های این دو کشور اقدام کند و این‌بار این واشنگتن باشد که پشت درهای بسته باقی می‌ماند. البته که برخورداری از توانایی گفت‌وگو با دو طرف ماجرا تضمینی بر این نیست که الزاما طرف سوم بتواند از تنش میان دو طرف بکاهد. با این وجود باز هم ترامپ می‌تواند خود را در جامه رهبری نشان بدهد که از توانایی حل مناقشه‌ها برخوردار است و این درحالی است که دونالد ترامپ از چنین توانایی‌ای برخوردار نیست. از سوی دیگر پوتین تلاش می‌کند با ابراز تمایل برای تنش‌زدایی از رابطه‌های تهران – ریاض، عربستان- قطر، اسراییل و فلسطین کشورش را به عنوان بازیگری که توانایی حل و فصل اختلاف‌ها را دارد، نشان دهد و البته به غرب نیز ثابت کند که کشورهای خاورمیانه با تحریم‌های غرب علیه ایران همراه نمی‌شوند. البته پوتین به خوبی می‌داند که تنش میان ایران و عربستان سعودی به طور کامل حل و فصل نخواهد شد مگر آنکه ایران و ایالات متحده در سر مسائل منطقه‌ای وارد فاز گفت‌وگو با یکدیگر شوند و این مساله نیز تا زمانی که ترامپ، رییس‌جمهور امریکا باشد رخ نخواهد داد. در این میان خطر جدی که برای این سیاست پوتین وجود دارد رویارویی مستقیم تهران و ریاض در منطقه است. در چنین شرایطی واشنگتن بدون شک در کنار ریاض می‌ایستد و این مساله پوتین را بر سر دوراهی قرار می‌دهد که آیا باید در کنار تهران قرار بگیرد یا موضع بی‌طرف خود را کماکان ادامه دهد. مدیریت چنین شرایطی به توانایی دیپلماتیک بالا نیاز دارد که معلوم نیست رییس‌جمهور روسیه از آن برخوردار باشد.
مسئولیت صحت محتوای اخبار بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است و خبروان صرفا این خبر را بازنشر داده است.
اخبار مشابه

خط های خبری

پربازدیدترین اخبار

مهمترین اخبار