۰۷:۴۹
منبع: ایرنا
دسته: استان ها
کد خبر: 17651935
شیره کشی از سفره‌های زیرزمینی مازندران برای کشت دوم برنج
شیره کشی از سفره‌های زیرزمینی مازندران برای کشت دوم برنج
ساری - ایرنا - خزانه گیری برای کشت دوم برنج در حوضه آبریز ' هراز ' به عنوان بزرگ‌ترین دشت برنج خیز مازندران امسال در حالی در واپسین روزهای گرم و سوزان ماه تیر آغاز شده که کشت اول برنج با روشن شدن موتور و پمپ چاههای آب به خوشه نشسته است.
به اشتراک بگذارید:
گزارش میدانی خبرنگار ایرنا از دشت 110 هزار هکتاری هراز در شهرستان‌های بابل، آمل، بابلسر، فریدونکنار و محمودآباد که بیشترین اراضی کشاورزی بویژه شالیزاری را دارند، نشان می‌دهد که بسیاری از کشاورزان بدون توجه به هشدارهای جهاد کشاورزوی و آب منطقه‌ای، خزانه گیری برای کشت دوباره برنج را شروع کرده‌اند. هر ساله شالیکاران این مناطق حدود 45 روز زودتر از مناطق شرقی استان کشت و کار برنج را آغاز می‌کنند و هم اکنون شالی این زمین‌ها در آستانه برداشت قرار گرفته است. مشاهدات خبرنگار ایرنا نشان می‌دهد که کشاورزان این مناطق کار خزانه گیری را با پاشیدن بذر در گوشه‌ای از شالیزارهای خود که از قبل برای این منظور خالی گذاشته بودند، آغاز کردند. این بذرها با توجه به وضعیت گرمای هوا که مناسبت‌ترین شرایط برای رشد بوته شالی است، در کمتر از 15 تا 20 روز آینده خزانه پرباری را برای نشا و زیر کشت بردن دوباره شالیزارها در اختیار کشاورزان قرار می‌دهد. اگرچه نشای مجدد به عنوان رویکرد جدی سازمان جهاد کشاورزی مازندران از سه سال پیش در شالیزارهای استان رواج یافت، اما این سیاست به دلیل کمبود آب تغییر کرد و شرکت آب منطقه‌ای امسال به صورت جدی در چندین مرحله به کشاورزان در این باره هشدار داد. ** یک گوش در و یک گوش دروازهاین شرکت به همراه سازمان جهاد کشاورزی مازندران از یک ماه پیش تاکنون در چندین مرحله اعلام کردند که به دلیل کمبود آب سطحی و ممنوعیت قانونی برداشت آب‌های زیرزمینی، کشاورزان باید از کشت دوم برنج خودداری کنند. البته ذکر این نکته مهم است که بر اساس برنامه آب منطقه‌ای و جهاد کشاورزی مازندران، کشت دوم در زمین هایی که در مسیر روان آب‌های رودخانه‌های پرآب قرار دارند، قابل اجراست، اما گزارش هواشناسی و آب منطقه‌ای نشان می‌دهد که رودخانه پر آب هراز که تنها تامین کننده آب حوضه آبریز هراز است با کاهش دبی مواجه است و کشاورزان نمی‌توانند برای کشت دوم به جریان آب این رودخانه چشم داشته باشند. مسئولان کشاورزی و امور آب مازندران هشدار داده‌اند که کشت اول برنج در استان با بارش‌های مقطعی اردیبهشت و خرداد از تنش آبی گذر کرده و به مرحله خوشه دهی و برداشت رسیده است، اما کشت دوباره برنج با استفاده از روان آب‌های بیشتر رودخانه‌های استان از جمله هراز تقریبا غیرممکن است. کمبود منابع آبی و پدیده خشکسالی تا حدی در مازندران جدی شده است که جهاد کشاورزی استان بر خلاف رویکرد قبلی که مبتنی بر خوداتکایی تولید برنج با گسترش کشت ارقام پر محصول در کشت اول بود، به کشاورزان اعلام کرد که ارقام پر محصولی را که نیاز آبیاری بیشتری در مقایسه با ارقام محلی دارند، کشت نکنند. بنابر اعلام جهاد کشاورزی مازندران، امسال 204 هزار هکتار از زمین‌های استان زیر کشت برنج رفت ولی با وجود بارش‌های مناسب ماههای اردیبهشت و خرداد باز هم پنج هزار و 200 هکتار از زمین‌های شالیکاری مازندران بایر ماند. همچنین کمبود آب در رودخانه‌ها و آب بندان‌ها سبب شد تا امسال بیش از 90 درصد از شالیزارهای استان زیر کشت سه رقم برنج کم محصول و کم آب بر طارم محلی، هاشمی و فجر قرار بگیرد و کشاورزان از کشت برنج ارقام پرمحصول به خاطر آب بری زیاد خودداری کنند. کشت دوباره برنج در شالیزارهای مازندران به 2 صورت نشای مجدد و پرورش ساقه شالی یا ' دونوج ' انجام می‌شود. در روش اول کشاورزان اقدام به آماده سازی دوباره شالیزار کرده که نیاز آبی آن همانند کشت اول بالا است ولی در روش دوم ساقه‌های باقی مانده از کشت نخست دوباره جوانه زده و پرورش داده می‌شود. در هر صورت، مهم‌ترین چالش کنونی برای انجام هر یک از 2 روش، تامین آب مورد نیاز است که به خاطر تشدید خشکسالی از یک سو و گسترش سطح زیر کشت مجدد از سوی دیگر، خطر پذیری برنجکاری را دوچندان کرده است. ** تشدید نظارت بازرسان آب منطقه‌ایمدیرعامل آب منطقه‌ای مازندران با تاکید بر ضرورت ممنوعیت کشت مجدد شالی در استان به خبرنگار ایرنا گفت که نظارت بر ممنوعیت کشت مجدد بویژه با استفاده از آب زیرزمینی افزایش می‌یابد. محمد ابراهیم یخکشی با بیان این که پروانه صادره بهره برداری از آب زیرزمینی فقط برای انجام یک کشت است و آب زیرزمینی دشت‌های استان توان تحمل اضافه برداشت را نخواهد داشت، افزود: با افزایش نظارت ضمن شناسایی متخلفان، افراد خاطی به مراجع قضایی معرفی می‌شوند و حداقل حکمی که برای آنان صادر می‌شود لغو پروانه بهره برداری، انسداد چاه و پرداخت خسارت به آبخوان برای آنان خواهد بود. مدیرعامل آب منطقه‌ای مازندران گفت: ممنوعیت کشت مجدد شالی یک تصمیم استانی برای حفظ سفره‌های آب‌های زیرزمینی و انجام کشاورزی پایدار است و همه باید مسئولانه در صیانت از منابع آب مشارکت داشته باشیم تا استان دچار مشکل نشود. ** چشمداشت به آب پشت سدها، ممنوعیخکشی با اشاره به محدودیت ذخیره آب در سدها و دیگر تاسیسات آبی، یادآور شد: رهاسازی آب از سدهای استان فقط برای کشت اول صورت می‌گیرد و بعد از اتمام کشت اول هیچ آبی برای کشاورزی رهاسازی نمی‌شود و آبگیری تاسیسات برای سال آتی شروع خواهد شد. سالانه حدود 2 میلیارد و 700 میلیون متر مکعب آب در بخش کشاورزی مازندران به مصرف می‌رسد که 70 درصد آن از طریق آب سطحی و 30 درصد آن از طریق آب زیرزمینی تامین می‌شود. مدیر زراعت جهاد کشاورزی مازندران هم با اشاره به سیاست تمرکز کشت برنج در استان‌های مازندران و گیلان، گفت که کشت دوم برنج با استفاده از منابع آب‌های زیر زمینی به هیچ وجه پیشنهاد و حمایت نمی‌شود. حسن عنایتی افزود: دولت تدبیر و امید از سه سال پیش کشت برنج در سایر استان‌های کشور به جزء مازندران و گیلان را با هدف حفاظت از منابع آبی و جلوگیری از گسترش خشکسالی ممنوع کرد و جلوگیری از کشت دوم برنج با استفاده از آب‌های زیزمینی در واقع همسو با حفاظت از منابع آبی استان و تداوم کشت برنج است. وی تاکید کرد: هرگونه افزایش سطح کشت یا دوباره کاری برنج در مازندران باید با استفاده از آب‌های سطحی باشد تا مورد حمایت جهاد کشاورزی قرار گیرد. عنایتی تاکید کرد: از آنجایی که هزینه تولید برنج در کشت دوباره به اندازه کشت اول است، توصیه شده است تا تنها زمین هایی که در مسیر آب رودخانه‌های پرآب قرار دارند، کشت دوباره نشا صورت بگیرد. ** تحقق سه ساله یک برنامه 10 سالهقصه کشت دوم برنج در مازندران که این روزها کشاورزان شالیکار را به تکاپو در اوج هشدارهای کم آبی واداشته است، یک مسیر جهشی را در سه سال گذشته طی کرده تا برنامه ریزی تدریجی 10 ساله را محقق کند. به گفته معاون موسسه تحقیقات برنج کشور در آمل، بر اساس برنامه، با توجه به اهمیت استفاده از زمین شالیزاری، رعایت مقولات زیست محیطی و منابع آبی با هدف خوداتکایی به تولید برنج داخلی، قرار بود سطح کشت دوباره برنج در مازندران به تدریج تا سال 1404 به 30 هزار هکتار برسد. عبدالرحمان عرفانی اضافه کرد: این درحالی است که شالیکاران حدود هفت سال زودتر از برنامه افق 1404، سطح زیر کشت دوباره برنج را سال پیش به 30 هزار هکتار رساندند و اگر به توصیه‌های فنی کشاورزی توجه نشود، با بحران آبی و زیست محیطی مواجه خواهیم شد. وی گفت: آنچه باعث شد تا شاهد جهش در تحقق برنامه 10 ساله در کمتر از سه سال باشیم، درایت و برنامه ریزی دولت تدبیر و امید با اجرای طرح‌های زیر بنایی بویژه مکانیزاسیون، تسطیح و یکپارچه سازی، ساماندهی بازار برنج، جلوگیری از واردات برنج و همچنین برخورد با تغییر کاربری غیر مجاز اراضی بوده که سببشد تا شالیکاری در مازندران مقرون به صرفه و اقتصادی‌تر شده و کشاورزان را به تحرک کم سابقه وا دارد. معاون موسسه تحقیقات برنج کشور افزود: شالیکاران مازندران سیاست‌های حمایتی دولت را با تغییرات آب و هوایی گره زده و با جلو انداختن حدود 45 روزه کشت اول، کشت دوباره را رونق دادند و امروز ما شاهد رسیدن به اهداف افق 1404 در زمینه مساحت زمین شالیزاری هستیم. عرفانی شرائط برای انجام کشت دوم در زمین‌های شالیزاری را مساعد توصیف کرد و در عین حال گفت: امروز شالیکاران فقط به فکر انجام کشت دوباره با هدف درآمد بیشتر هستند، اما غافل از اینکه اگر به توصیه‌های فنی توجه نکنند، علاوه بر اینکه به خاک‌های زمین‌های شالیزاری صدمه جدی وارد می‌شود، بر اثر استفاده بی رویه از آب‌های زیر زمینی و سموم کشاورزی، با بحران جدی زیست محیطی مواجه خواهیم شد. وی توضیح داد: اگر به اصولی مانند تناوب انتخاب ارقام برنج، روش‌های کشت و نسخه گیاهپزشکی برای سمپاشی علیه آفات و بیماری‌ها توجه نشود، با تجمع آفات و بیماری‌ها و همچنین با از دست دادن مواد مغذی خاک، حاصلخیزی زمین شالیزاری از بین می‌رود. این کارشناس برنج گفت: متاسفانه شالیکاران مازندران برای انجام کشت دوم به محض برداشت اول، کاه و کلش و ساقه‌های باقی مانده را آتش می‌زنند و با استفاده از چندین حلقه چاه، به صورت شبانه روزی آب بالا می‌کشند تا در اسرع وقت شخم و شیار انجام دهند که همه این کارها بر خلاف مصلحت خودشان است. وی تاکید کرد: بر اساس برنامه و قوانین استفاده از چاه کشاورزی فقط برای یک مرحله از کشت است و برداشت دوباره و چند باره سفره‌های زیرزمینی را خالی کرده و زمین‌های شالیزاری را به کویر تبدیل خواهد کرد. مازندران 230 هزار هکتار شالیزاری دارد که پارسال به خاطر کمبود آب 213 هزار هکتار زیر کشت برنج رفت و امسال نیز سطح زیر کشت به 204 هزار هکتار کاهش یافت. سالانه حدود یک میلیون و 50 هزار تن برنج سفید در مازندران تولید می‌شود. گزارش از سیدرضا هاشمی کرویی6990/1654
مسئولیت صحت محتوای اخبار بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است و خبروان صرفا این خبر را بازنشر داده است.
اخبار مشابه

خط های خبری

پربازدیدترین اخبار

مهمترین اخبار