۱۷:۰۷
دسته:
کد خبر: 18210484
حسین وکیلی اقتصاددان
حسین وکیلی اقتصاددان
به اشتراک بگذارید:
در مبحث بسته ارزی که از طرف بانک مرکزی رونمایی شده، جنبه‌های مثبتی دیده می‌شود. به این معنا که درآمد حاصل از فروش نفت و گاز دولت صرف تامین و واردات کالاهای ضروری و استراتژیک می‌شود و بقیه منابع ارزی حاصل از فروش فرآورده‌های پتروشیمی، میعانات گازی و سایر صادرات غیرنفتی به بقیه کالاها و خدمات اختصاص می‌یابد. ظاهر این قضیه خوب است و نشان می‌دهد با ایجاد یک سیستم متمرکز، ارز مورد نیاز کالاهای اساسی و استراتژیک برای سازمان‌های دولتی و خصوصی متولی واردات اینگونه کالاها و مواد به نظام بانکی کشور تزریق می‌شود و سایر متقاضیان نیز ارز مورد نیاز خود را از شبکه صرافی‌های بانک‌ها و صرافی‌های دارای مجوز بانک مرکزی تامین خواهند کرد. آنچه که محور اصلی این بسته ارزی است، اعمال نرخ دولتی برای کالاهای نوع اول و نرخ شناور برای سایر نیازهای وارداتی کشور است. نرخ شناور طبیعتا باید میان خریدار و فروشنده در شبکه آزاد معاملات ارزی مورد مذاکره و معامله قرار گیرد و این چیزی است شبیه آنچه که در سال‌های 1374 و 1375 حتی تا سال 1378 صورت می‌گرفت. در این پروسه، فردی که صادرات انجام می‌داد، ارز حاصل از صادرات را به قیمت تعیین شده 375 تومان برای تصفیه تعهد ارزی و تسویه حساب با بانک به بانک مربوطه می‌فروخت و گواهی تصفیه ارزی را با تفاوت قیمت (والور) در بازار آزاد به متقاضیان واردات یا متعهدین ارزی تا مرز 400 یا 450 تومان مزید بر مبلغ فوق واگذار می‌کرد. این عملا نوعی بازار متشتت و غیرمتشکلی بود که هم خریدار ارز و واردکننده و هم فروشنده ارز و صادرکننده دچار مشکل بودند. اکنون دراین بسته جدید که جزئیات آن اندکی کم و کاست دارد و احتمالا تکمیل خواهد شد، این وضعیت سامان داده شده است. اصولا اگر شبکه صرافی که بازوی بانک مرکزی و بانک‌ها برای پاسخگویی به نیازهای ارزی مردم به صورت مویرگی در سراسر کشور است حذف شود، به نوعی خدمات تامین ارز از بین می‌رود. اما در این بسته جدید، هم نرخ در تابلوی صرافی‌ها اعلام می‌شود و از حالت مخفی و غیرعلنی خارج می‌شود و هم اینکه در دسترس خواهد بود. در نتیجه این بازوهای کمکی که صرافی‌ها هستند، خدمات خود را انجام می‌دهند؛ مانند کارگزاران سهام که به تعداد قابل توجه در خدمت سازمان بورس هستند و خدمات برون سپاری و خدمات بورسی را به‌عهده دارند. اینها مراکزی هستند که بار خدماتی دولت و نهادهای بزرگ را به دوش می‌کشند و این کار در همه جای دنیا معمول است. بنابراین در بسته جدید ارزی، مفروضات اولیه خوب است و این امکان مشاهده می‌شود که عملکرد موفقی داشته باشد و نهایتا به طبیعی شدن نرخ ارز و جوابگویی به موقع نیازهای متقاضیان بینجامد. ولی همه اینها در گرو تامین ارز است؛ یعنی نظام ارزی ما به صورت مستمر و به‌میزان نیاز اقتصاد کشور ارز حاصل از صادرات غیر نفتی را به بازار شارژ و تزریق نماید و ارز حاصل از فروش فرآورده‌های غیرنفتی اعم از فرآورده‌های پتروشیمی، فرآورده‌های پائین دستی صنایع نفت و گاز و فرآورده‌های صنایع مختلف و خودروسازان و سازندگان لوازم خانگی و صادر کنندگان محصولات کشاورزی بتواند در سیستم چرخه روان و بدون مانع از طریق سیستم بانکی بین المللی وارد کشور شود و به طور طبیعی در چارچوب همین بسته پیش‌بینی شده به‌دست متقاضیان برسد. در واقع سیستم عرضه و تقاضا باید در یک حالت متعادل و تثبیت شده از نظر حجم و مقدار باشد و نابسامانی فعلی بازار که ناشی از تحریم‌های اعمال شده گذشته و پیش روست حاصل نشود. این پیش شرطی برای گرفتن نتایج مثبت از بسته جدید ارزی است. همچنین هر طرحی که به عنوان طرح نو مطرح می‌شود، ابتدا یک شوک نزولی روی هر بخشی می‌گذارد. اگر امروز اعلام شود که پلتفرم شرکت رنو هیچ مشکلی ندارد و این شرکت تولیداتش را به طور وسیع در داخل کشور عرضه خواهد کرد و در بازار ایران خواهد ماند، این مسئله منجر به تثبیت و حتی کاهش قیمت محصولات رنو می‌شود که حاصل از شوک روانی است. اکنون نیز با ارائه بسته ارزی، این شوک روانی منجر به کاهش قیمت ارز شده است که امید است منتهی به نتایج مطلوب شود. از سوی دیگر، طرح جدید هرگونه پنهان کاری را در خرید و فروش ارز از میان برمی‌دارد و فرد می‌تواند بدون پرداخت 20 تا 30 درصد مبلغ اضافه، ارز را از صرافی‌ها خریداری کند. بازار طلا و سکه نیز به شدت به بازار ارز وابسته است و در نتیجه، شوک نزول قیمت‌ها شامل حال این بازار نیز شده است. در نتیجه، فعلا این افت قیمت‌ها احتمالا ادامه خواهد یافت و تا یک نقطه تعادل پیش خواهد رفت. این نقطه بستگی به این دارد که پکیج ارزی در بازار به‌طور مدیریت شده و شفاف اعمال خواهد شد یا خیر. این درحالی است که در تثبیت اخیر نرخ ارز در 4200 تومان شاهد شوک نزول قیمت‌ها بودیم اما پس از مدت کوتاهی با شیب تند افزایش قیمت مواجه شدیم. همچنین مسائل مربوط به انقطاع یا استمرار تحریم‌ها نیز بر وضعیت بازار ارز موثر خواهد بود. در کل، موفقیت بسته ارزی فعلی به مقدار قابل توجهی می‌تواند وابسته به استمرار عرضه روان و فراوان ارز به بازار باشد. در این صورت نرخ ارز وضعیت طبیعی‌تری می‌گیرد اما در صورت تداوم محدودیت‌ها و استمرار تحریم‌ها شرایط به گونه‌ای دیگر خواهد شد که امیدواریم اتفاق نیفتد. بنابراین نظام ارزی کشور باید به این مهم توجه خاص نماید تا بسته جدید ارزی با موفقیت اجرا شود و نقش شمشیر دولبه را در اقتصاد کشور ایفا نکند.
مسئولیت صحت محتوای اخبار بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است و خبروان صرفا این خبر را بازنشر داده است.
اخبار مشابه

خط های خبری

پربازدیدترین اخبار

مهمترین اخبار