۱۴:۱۵
منبع: ایرنا
دسته: اقتصادی-بین الملل-سیاسی
کد خبر: 18284429
اجلاس اکتائو؛ خلق قطب دیگری از همکاری‌های منطقه‌ای
اجلاس اکتائو؛ خلق قطب دیگری از همکاری‌های منطقه‌ای
تهران –ایرنا –گزارش‌ها و اظهار نظرها درباره نتیجه نشست سران کشورهای حوزه دریای خزر در اکتائو قزاقستان حاکی از آن است که پنج کشور هم مرز این دریا به توافق رسیده‌اند که تصمیم گیری‌های خود را درباره موضوعات حقوقی مربوط به این پهنه آبی بر اجماع نظر مبتنی سازند.
به اشتراک بگذارید:
به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری، دریای خزر برای بسیاری بیش از آن که تداعی کننده سواحل ماسه‌ای زیبا و خاویار ناب ایران باشد، یادآور اختلافاتی است که دست کم طی دو دهه گذشته بین کشورهای ساحلی آن وجود داشته است. این اختلافات اندکی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991 و استقلال جمهوری‌های نوپای آذربایجان، قزاقستان و ترکمستان بروز کرد، و بدین ترتیب تعیین رژیم حقوقی دریای خزر به مهم‌ترین مساله این منطقه تبدیل شد. اجلاس اکتائو با حضور سران و وزیران خارجه کشورهای حاشیه این دریا با هدف حل و فصل اختلافات مرتبط با این دریا در شهر آکتائوی قزاقستان در حال برگزاری است. اجلاس وزیران امور خارجه پنج کشور ساحلی دریای خزر روز شنبه گذشته با حضور وزیران خارجه ایران، روسیه، ترکمنستان، آذربایجان و قزاقستان آغاز شد واجلاس سران پنج کشور ساحلی دریای خزر نیز امروز (یکشنبه) در بندر آکتائو گشایش می‌یابد. پیش از این 4 نشست در سطح سران و 51 نشست کارشناسی بین کشورهای حوزه دریای خزر صورت گرفته بود تا زمینه مناسب برای برگزاری نشست اکتائو فراهم شود. براساس گزارش‌های منتشر شده قرار است در اجلاس آکتائو، کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر و شش موافقتنامه دیگر به امضا برسد و بحث تحدید حدود بستر و زیر بستر و خطوط مرزی در این کنوانسیون گنجانده نشده و تصمیم‌گیری درباره این دو مورد به دلیل اختلافات موجود به آینده موکول شده است. دکتر حسن روحانی رئیس جمهوری صبح امروز (یکشنبه) پیش ترک تهران به سوی اکتائو با اشاره به توافقاتی که در این اجلاس امضا خواهد شد، گفت: علاوه بر این سند مهم و مادر (کنوانسیون رژیم حقوقی)، چندین سند دیگر هم در این سفر امضا می‌شود که مربوط به تجارت و اقتصاد، حمل و نقل و مبارزه با تروریسم و جرایم سازمان یافته، همکاری‌های نهادهای مرزبانی بین کشورهای ساحلی است. بهرام قاسمی سخنگوی وزارت امور خارجه نیز گمانه زنی‌ها در خصوص پرداختن این کنوانسیون به تحدید حدود و سهم کشورها از دریای خزر و تقسیم آن را رد و تصریح کرد: موضوع تقسیم خزر میان کشورها و تعیین خط مبداء و تقسیم بستر و زیر بستر در این کنوانسیون مطرح نیست. وی خاطر نشان کرد: بر مبنای این کنوانسیون، هیچ کشور خارجی حق دریانوردی نظامی و غیر نظامی و ایجاد پایگاه در دریای خزر را ندارد و پنج کشور هم اجازه نخواهند داد تا دیگر کشورها از دریا، خاک و آسمان خود برای تهاجم به هر یک از کشورهای ساحلی خزر استفاده کنند. سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: امضا این کنوانسیون که سندی راهبردی برای همکاری‌های کشورهای خزر است، این منطقه را به قطب دیگری از همکاری‌های منطقه‌ای در جهت صلح، ثبات، امنیت و پیشرفت کشورهای عضو تبدیل خواهد کرد. به دلیل اهمیت دریای خزر، هرگونه تحول و خبر جدیدی که از محل مذاکرات منتشر شود، نه فقط برای پنج کشور ذینفع حائز اهمیت خواهد بود بلکه در سراسر جهان نیز مخاطبان مشتاقی خواهد داشت. اهمیت دریای خزر تا حدی متاثر از منابع غنی موجود در بستر این دریا است. با وجود منابع معدنی سرشار، نظیر اورانیوم و مس، آنچه دریای خزر را به منطقه‌ای راهبردی برای کل جهان تبدیل می‌کند، ذخایر انرژی‌های هیدروکربن است. بر اساس برآوردها، ذخایر اثبات شده نفتی دریای خزر 48 میلیارد بشکه نفت و ذخایر گازی آن حدود 9 تریلیون متر مکعب است؛ ارقامی که به گفته کارشناسان قابل مقایسه با منابع نفت و گاز قطر و عربستان هستند. به دلیل آن که مساله انرژی از دیرباز به عنوان یک عامل حیاتی در امنیت کشورها قلمداد شده است، دریای خزر نیز در معادلات امنیتی جهان جایگاه خاصی دارد. علاوه بر این، نفت و گاز مهم‌ترین منابع تامین انرژی مورد نیاز کل جهان محسوب می‌شوند. به دلیل در هم تنیدگی انرژی و اقتصاد، دولت‌ها دسترسی به انرژی را به معنای تضمینی برای رشد اقتصادی و به تبع آن افزایش قدرت سیاسی خود می‌دانند. علاوه بر مساله انرژی، قدرت‌های بزرگ جهان به ویژه غرب، از سود حاصل از سرمایه گذاری در پروژه‌های اکتشاف و استخراج این منابع نیز منتفع می‌شوند. در مورد دریای خزر نیز وضعیت به همین صورت است، زیرا بیشتر کشورهای حاشیه این دریا که عزم خود را برای توسعه میدان‌های بکر نفتی و گازی فراساحلی جزم کرده‌اند، به لحاظ مالی و فناوری نیازمند همکاری غول‌های نفتی جهان هستند. هرچند، اهمیت دریای خزر به منابع طبیعی آن محدود نمی‌شود. این دریا دو قاره اروپا و آسیا و منطقه خاورمیانه را به یکدیگر پیوند می‌دهد. چین به عنوان بزرگترین مصرف کننده انرژی در شرق دور و اروپا به عنوان بزرگترین مشتری گاز طبیعی روسیه از طریق این دریا به یکدیگر وصل می‌شوند. ژئوپولتیک راهبردی دریای خزر با حضور ایران در حاشیه جنوبی آن کامل می‌شود. جمهوری اسلامی ایران که طی دهه‌های گذشته در نقطه ثقل سیاست خصمانه آمریکا قرار داشته است، منطقه خزر را از طریق دریای عمان و سپس دریای عربی به هند، به عنوان یک اقتصاد نوظهور و خریدار انرژی، وصل می‌کند. دو کریدور مهم که در دو سوی غربی و شرقی دریای خزر در دست ساخت هستند بر اهمیت نقش ترانزیتی آن می‌افزاید، و انعقاد هرگونه توافقی میان پنج کشور حاشیه‌ای دریای خزر روند احداث آن‌ها را تسریع و تسهیل خواهد کرد. توافق درباره رژیم حقوقی دریای خزر دستاوردی خواهد بود که منطقه از دیرباز در انتظار آن بوده است. اجماع نظر، در صورت تحقق، در برهه‌ای از زمان حاصل می‌شود که جهان شاهد سیاست خارجی یکجانبه گرایانه آمریکا است. 'معتاد به تحریم' عنوانی بود که وزیر خارجه ایران محمد جواد ظریف پس ازاعمال تحریم‌های آمریکا به دونالد ترامپ رئیس جمهوری این کشور داد. ایران تنها کشوری نیست که هدف تحریم‌های یکجانبه آمریکا قرار گرفته است. روسیه که در محدوده دریای خزر واقع است و نیز ترکیه از این رویکرد در امان نمانده‌اند. جنگ تجاری آمریکا علیه چین و افزایش تعرفه‌های تجاری با اتحادیه اروپا، مهم‌ترین متحد واشنگتن، از جمله سیاست هایی است که انتقادات شدیدی را برانگیخته است. بر همین اساس، به توافق رسیدن کشورهای حاشیه دریای خزر بر سر کنوانسیون این دریا ضربه‌ای کاری به تلاش‌های واشنگتن برای منزوی کردن کشورها خواهد بود؛ کشورهایی که در تلاش برای حفظ استقلال و منافع ملی خود از تقاضاهای ترامپ سر باز زده‌اند و اکنون مورد مجازات واشنگتن قرار گرفته‌اند. بدین ترتیب توافق میان روسیه، ایران، آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان، در صورت تحقق، نقطه مقابل سیاستی خواهد بود که ترامپ در قبال مسائل جهانی اتخاذ کرده است. خارج شدن از توافق هسته‌ای بین المللی با ایران در اردیبهشت ماه امسال و اعمال دوباره تحریم‌ها بر تهران تنها نمونه‌های رویکرد یکجانبه گرایانه ترامپ نیست. رئیس جمهوری آمریکا از زمان روی کار آمدن در سال 2017 تاکنون از چندین توافقنامه و نهاد بین المللی، از جمله توافقنامه آب و هوایی پاریس، قرارداد تجارتنامه آمریکای شمالی (نفتا) و پیمان تجارت ترانس-پاسیفیک، خارج شده است. وی همچنین در راستای حمایت از رژیم صهیونیستی سال گذشته، آمریکا را از نهاد آموزشی، علمی و پژوهشی سازمان ملل متحد (یونسکو) نیز خارج کرد. پژوهشم**9156**1552
مسئولیت صحت محتوای اخبار بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است و خبروان صرفا این خبر را بازنشر داده است.
اخبار مشابه

خط های خبری

پربازدیدترین اخبار

مهمترین اخبار