۲۱:۴۳
دسته: سیاسی
کد خبر: 18317960
ممتاز: برخورداری از منابع خزر، مهم‌تر از درصد مالکیت است
ممتاز: برخورداری از منابع خزر، مهم‌تر از درصد مالکیت است
ممتاز: برخورداری از منابع خزر، مهم‌تر از درصد مالکیت است
به اشتراک بگذارید:
با امضای کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر مفاد و تعهدات این پیمان دریایی مورد بحث و بررسی کارشناسان و صاحبنظران قرار گرفته است. در همین چارچوب جمشید ممتاز، استاد برجسته حقوق بین‌الملل و مجید صابر، رئیس دبیرخانه دریای خزر در وزارت امورخارجه با حضور در گفت‌وگوی ویژه خبری تلویزیون به تشریح جزئیات کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر و امضای آن از سوی کشورمان و وضعیت ایران در این کنوانسیون پرداختند. به گزارش ایسنا، ممتاز با تأکید بر اینکه در تحدید حدود بستر و زیربستر خزر نباید درصدها مورد توجه باشد، گفت: «در این باره مهم منابع است و باید دید در آینده در تعیین حدود چه چیز نصیب ما می‌شود.» ممتاز با بیان اینکه ممکن است کشوری 12 تا 18 یا بیشتر سهم داشته باشد اما فاقد منابع در آن محدوده باشد، افزود: «مسأله اصلی که در تمام مذاکرات بحث شده است، نحوه دسترسی به منابع در زیربستر است.» این استاد حقوق بین‌الملل درباره چگونگی تحدید حدود زیربستر و بستر تصریح کرد: «اصلاً ترتیبی در مورد نحوه تحدید انجام نگرفته است و این بحث به مذاکرات دوجانبه با کشورهای مجاور ایران و مقابل ایران موکول شده است. البته در این باره برخی کشورها به نتیجه رسیده‌اند ولی ایران هنوز این مسأله را با همسایگان خود حل و فصل نکرده است.» وی در پاسخ به این پرسش که برخی می‌گویند سهم ایران از خزر به مساحت سرزمین ایران اضافه می‌شود و اگر کم گرفته شود، این سهم کم می‌شود، با رد این مطلب اظهار کرد: «ما در بستر و زیربستر از حاکمیت ملی برخوردار نیستیم بلکه حقوق حاکمه داریم و این دو از هم متفاوت است. ما در بستر و زیربستر صرفاً حق استفاده و بهره‌برداری از منابع را داریم، بنابراین قرار نیست چیزی به خاک ایران اضافه شود. باز هم تأکید می‌کنم در تعیین حدود فلات قاره یا همان بستر و زیربستر باید به منابع موجود کشف شده توجه شود نه اینکه چند درصد سهم ما می‌شود.» ممتاز تعیین حدود در سطح دریای خزر را متفاوت دانست و افزود: «در این رابطه نیاز داریم تا خطوط دریا را مشخص کنیم که این هم به تفاهمی دیگر موکول شده است که شبیه ترسیم خطوط مبدأ است و البته در این رابطه وضعیت استثنایی آشکار سواحل ایران باید مد نظر قرار گیرد.» این استاد برجسته حقوق بین‌الملل درباره وضعیت ماهیگیری در خزر بر اساس کنوانسیون جدید گفت: «سندی که روز یکشنبه در قزاقستان امضا شد پنج چیز را در دریای خزر مشخص می‌کند؛ وضعیت آب‌های داخلی، دریای سرزمینی، منطقه انحصاری صید، منطقه مشترک و بستر و زیربستر.» توسعه منطقه انحصاری صیدممتاز با بیان اینکه قرار شده است از خط مبدأ 15 مایل دریایی برای دریای سرزمینی در نظر گرفته شود و 10 مایل هم برای منطقه انحصاری صید و در این 25 مایل تنها ماهیگیران ایرانی حق صید دارند، افزود: «در گذشته منطقه انحصاری صید تنها 10 مایل بود که الان 25 مایل دریایی را شامل می‌شود. وقتی صحبت از 25 مایل می‌کنیم، محاسبه آن از خط مبدأ است و در حال حاضر چون خط مبدأ نداریم، طبیعی است تعیین محدوده این مناطق به روش ترسیم خط مبدأ موکول خواهد شد که در معاهده جداگانه مشخص می‌شود.» وی در پاسخ به این پرسش که درباره تعریف خط مبدأ به معاهده 1982 اتکا نمی‌شود، اظهار کرد: «خط مبدأ در حقوق دریاها بر اساس خط مبدأ طبیعی (پست‌ترین جزر) و خط مستقیم تعریف می‌شود برای سواحلی که فرورفتگی با بیرون زدگی داشته باشند. در ماده 7 معاهده 1982 ترتیباتی مشخص شده است اما ما قصد نداریم از آن استفاده کنیم از این رو قرار شده است جداگانه در آینده شیوه ترسیم خط مبدأ مستقیم را مشخص کنیم.» او افزود: «در کنوانسیون جدید آمده است اگر در ترسیم این خطوط دولتی آشکارا در وضعیت نامساعد قرار بگیرد، این وضعیت در نحوه ترسیم خطوط منظور می‌شود و این مسأله در بیانیه تفسیری آقای ظریف امروز بیان شد.» تعیین حدود بستر در مذاکرات آیندهاین استاد حقوق بین‌الملل درباره مذاکرات مربوط به تعیین حدود بستر و زیربستر گفت: «در آینده نزدیک یعنی نوامبر 2018 در باکو گروه جدیدی مذاکرات را شروع می‌کنند، گروهی که مسئولیت‌شان تعیین روش ترسیم خطوط مبدأ است، طبیعی است این مذاکرات کار آسانی نیست و زمان به نتیجه رسیدن در آن هم مشخص نیست. ما امیدواریم در اسرع وقت این مسأله محقق شود.» ممتاز تصریح کرد: «تا وقتی خط مبدأ تعیین نشود، خطوط مرزی خارجی هم مشخص نمی‌شود بنابراین لازمه اجرای مؤثر کنوانسیون به تعیین خطوط مبدأ مستقیم موکول می‌شود. من امیدوارم دیگر برای این مسأله 22 سال معطل نشویم.» وی در ادامه گفت: «در حقوق دریاها اصل بر این است که دولت‌ها در ماورا خط مبدأ تحدید حدود را به طور دوجانبه مشخص می‌کنند. در حال حاضر ایران با برخی کشورهای همسایه اقدام به این کار کرده است و با برخی در حال مذاکره است.» ممتاز یادآور شد: «روسیه و قزاقستان تحدید حدود بستر و زیربستر را انجام داده‌اند و ایران هم باید در آینده با دو دولت ترکمنستان و جمهوری آذربایجان این توافق را انجام دهد.» کوچک‌ترین عقب‌نشینی در سهم ایران نداشتیمرئیس دبیرخانه دریای خزر در وزارت امور خارجه نیز در ادامه درباره شایعاتی که در رابطه با اتفاقات اجلاس و مفاد اسناد به وجود آمده است، با رد این شایعات خاطرنشان کرد: «امضای این کنوانسیون پدیده مبارکی است که نشان می‌دهد افکار عمومی به مسائل سرزمینی حساس هستند و به همین اندازه وزارت خارجه نیازمند حمایت مردم است. ما همواره می‌دانستیم که مسائل ژئوپلتیکی افکار عمومی را درگیر می‌کند و همچنین زمانبر است که خزر یکی از این مسائل است و به همین دلیل هر اجلاسی که درباره خزر در سال‌های گذشته برگزار شده است، در پایان آن اجلاس اسناد و اعلامیه‌های مورد تفاهم را منتشر کردیم و به مردم عرضه شد.» رئیس دبیرخانه دریای خزر در وزارت امور خارجه تأکید کرد: «ما به مردم ایران تضمین می‌دهیم کوچک‌ترین عقب‌نشینی درباره سهم ایران و تحدید حدود انجام نداده‌ایم. تنها اتفاقی که افتاده، این است که ما دو کنوانسیون را از مجموعه کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر خارج کردیم و بقیه مسائل که مثبت و قابل اجرا بود را بعد از 21 سال نهایی و به امضای رؤسای جمهوری پنج کشور ساحلی خزر رساندیم.» صابر در پاسخ به اینکه اگر توافق مربوط به بستر یا زیربستر انجام نشود تکلیف سایر موافقتنامه‌ها که امضا شده است چه می‌شود، گفت: «اگر خط مبدأ و چگونگی ترسیم آن مشخص نشود، بخش‌هایی از آن کنوانسیون که امضا شده، معلق می‌شود. براساس مصوباتی که اکنون وجود دارد تا زمانی که تحدید حدود مشخص نشود، ایران از درصد اعلامی‌اش صیانت می‌کند که این منطقه حدود 20 درصد است و در این مدت ایران اجازه نمی‌دهد کشوری به اکتشاف و بهره‌برداری از منابع انرژی مبادرت کند. ما در این منطقه20 درصدی نه حق مالکیت بلکه حقوق حاکمه داریم.» در هیچ سندی بحثی در مورد تقسیم دریای خزر نداریماین مقام وزارت امور خارجه در پاسخ به اینکه در معاهدات 1921 و 1940 آیا سهم‌بندی‌ای بوده است، گفت: «ما نه در این دو معاهده و نه در هیچ سند دیگری بین ایران و شوروی و ایران و روسیه و در هیچ جا بحثی در مورد درصد و تقسیم دریای خزر نداریم و همه صحبت‌ها در این باره از افکار عمومی و رسانه‌ها برداشت‌های نادرستی است که از معاهدات دارند. بنده ادعا می‌کنم که هیچ تحدید حدود در این دو معاهده وجود نداشته است. در این معاهدات نه تلویحاً و نه صراحتاً درصد بندی وجود نداشته است.» وی در رابطه با تأثیر تعیین خطوط مبدأ بر تعیین بستر و زیربستر هم گفت: «ما در این رابطه عبارات را به طور دقیق نوشتیم و خط مبدأ صرفاً برای سطح آب است و برای بستر و زیربستر خط مبدأ اثرگذار نیست و شیوه‌هایی دیگر برای تحدید حدود استفاده می‌کنیم.» صابر همچنین در رابطه با روند تصویب کنوانسیون در کشورهای ساحلی و ایران گفت: «از اوایل مذاکرات که بحث خزر پیش آمد این موضوع براساس مصوبات شورای عالی امنیت ملی پیگیری شد و تیم‌های مذاکره‌کننده بر همین اساس گام برداشتند و مجوز لازم را اخذ کردند و علاوه بر این، مثل همه موافقتنامه‌ها حتماً باید به تصویب مجالس و پارلمان‌ها برسد و مراحل قانونی را طی کند.»
مسئولیت صحت محتوای اخبار بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است و خبروان صرفا این خبر را بازنشر داده است.
اخبار مشابه

خط های خبری

پربازدیدترین اخبار

مهمترین اخبار