۱۲:۵۶
منبع: عقیق
دسته: فرهنگی
کد خبر: 18331497
امامزاده کیست و به چند گروه تقسیم می‌شوند
امامزاده کیست و به چند گروه تقسیم می‌شوند
هر زیارتگاهی، منسوب به امامان علیهم السلام نیست؛ لذا شایسته است شجره نامه و عناوین آنان (صحابی، محدث و غیره) برای زائران و گردشگران معرفی شود.
به اشتراک بگذارید:
عقیق: شناخت دین یکی از وظایفی است که بر عهده هر مسلمانی بوده که این راستا در شماره‌های گوناگون، بخش‌های مختلفی از مباحث دینی را تقدیم حضور مخاطبان گرامی خواهیم کرد. * امامزاده کیستشناسایی «امامزادگان» و نکوداشت آنان در علم رجال از مباحث مفید و ضروری است. واژة «امامزاده» مرکب از واژگان: «امام» و «زاده» است. منظور از امام، پیشوایان دوازده گانة تشیع می‌باشد که بر اساس نص و نصب از سوی خداوند انتخاب شده و تعداد آنها 12 نفر معصوم هستند. [1] مقصود از «زاده»، فرزندان بی واسطه و با واسطة آن‌ها می‌باشند. البته نام بانوان «بانوان سادات» معمولاً با ضمیمة واژگان سیّده, بی‌بی و خاتون, مورد خطاب و یاد قرار می‌گیرد؛ همچون: «سیّدة نفسیه» در شهر قاهره (مصر) . امامزادگان را می‌توان به چند گروه تقسیم کرد: 1. امامزادگان بی واسطه؛ فرزندان بلافصل امامان علیهم السلام هستند تعداد این گروه، اندک بوده و بخش مهمی از آرامگاه آنان در عراق، عربستان، ایران و سوریه واقع شده است؛ همانند: آرامگاه حضرت معصومه سلام الله علیها در قم و حضرت شاه چراغ (سید احمد) و برادرش (سید محمد) در شیراز. این سه بزرگوار، فرزندان امام کاظم علیه السلام می‌باشند. 2. امام زادگان با واسطه؛ بسیاری از سادات جلیل القدر که در کشورهای گوناگون دارای آرامگاه و پایگاه معنوی هستند، در واقع جزو این دسته می‌باشند. برخی از آنان با یک یا دو واسطه به معصوم علیه السلام می‌رسند؛ اما تعداد بی شماری نیز با چندین واسطه انتساب دارند. امام زادگان از جهت فضائل و امتیاز‌های معنوی، در مرتبه‌های متفاوتی قرار دارند: الف) بعضی مراحلی از عصمت را دارند؛ مانند: حضرت زینب و حضرت فاطمه معصومه علیهما السلام و حضرت ابوالفضل – علیه السلام- و …ب) برخی مورد توجه ویژة امام یا امامان بوده‌اند؛ مانند: حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السلام که از سوی امام هادی علیه السلام در شهر ری «وکالت و نیابت» داشته، و ثواب زیارت مرقد شریفش بسان پاداش زیارت مزار مقدس امام حسین علیه السلام شمرده شده است. ج) عده‌ای در سلسله نسب، به چند معصوم پیوند و بستگی دارند؛ مثل: سادات موسوی و طباطبائید) بعضی نیز به علت تأثیر گذاری در گسترش اسلام و تشیع، حائز اهمیت و رتبة والاتری هستند. ه) گروهی به فیض «شهادت» رسیده‌اند. و) تعدادی از آنان به جهت هم عصر بودن با دورة زندگی معصومان علیهم السلام افزون بر امتیاز خدادادی «سیادت»، جزو اصحاب و شاگردان ائمه علیهم السلام نیز بوده و احادیثی از آن بزرگواران نقل کرده و از علمای بزرگ محسوب شده‌اند. [2] در برخی از متون تاریخی و عرف برای امامزاده‌ها عناوین ذیل اطلاق شده که نمایانگر ملجا و مرکز معنویت بودن آن‌ها برای مردم می‌باشد. 1. امامزاده؛ 2. امامزاده سید؛ 3. امامزاده سلطان؛ 4. امامزاده شاه؛ 5. امامزاده شاه زاده؛ 6. سلطان؛ 7. سلطان سید؛ 8. شاه؛ 9. شاه سید؛ 10. شاه زاده؛ 11. شاه زاده سید. 12.حضرت. [3] علت نامیده شدن امام زادگان با این القاب و عناوین را می‌توان چنین توجیه کرد: الف) سلطان، شاه و شاهزاده، در کشوری چون ایران، به عنوان بالاترین نهاد رسمی که قادر به حل تمام مشکلات مردم باشد قدرت شاهان بوده لذا ایرانیان «سادات جلیل القدر» را مصداق واقعی شکوه و حکومت دانسته که در رفع مشکلات مادی و معنوی به آنها مراجعه می‌کرده‌اند. و به سخن دیگر، از دیرباز ایرانیان نام نامی امام علی علیه السلام و امام رضا علیه السلام را با عناوین: شاه مردان، شاه عرب و عجم، سلطان دین، شاه خراسان، سلطان طوس و غیره بیان کرده‌اند. لذا فرزندان و نوادگان ائمه علیهم السلام را شایستة عناوین فوق می‌دانند؛ همانند: شاهزاده (شهزاده) علی اکبر علیه السلام و شاه عبدالعظیم حسنی علیه السلام از جهتی چون مردم آنها را صاحب حقیقی قدرت و حکومت می‌دانسته‌اند و استعمال این عناوین را در دیگران مجاز می‌شمرده‌اند به آن حضرات القابی چون سلطان و شاه و … اطلاق می‌کردند و برخی گفته‌اند: گرچه آرامگاه مردان و زنان صالح از سلسله سادات، مزار و مطاف فرشتگان و مؤمنان است؛ لیکن نامیدن همة زیارتگاه‌ها به «امام زاده»، صحیح نخواهد بود. چرا که اگر در سلسله نسب به یک یا چند امام اتصال نداشته باشند، نامگذاری به این عنوان، امری خلاف واقع و مصداق «تحریف» است. از باب نمونه: پسران و دختران پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم (قاسم، عبدالله، ابراهیم، زینب و …) پیامبر زاده هستند نه امام زاده! همچنین برادران و برادرزادگان امام علی علیه السلام، همانند: جعفر طیار، عبدالله بن جعفر و مسلم بن عقیل، علی رغم برخورداری از مقامات و مناقب والا، فقط از سادات و خویشاوندان امامان علیهم السلام شمرده می‌شوند. به عبارت دیگر: هر زیارتگاهی، منسوب به امامان علیهم السلام نیست. لذا شایسته است شجره نامه و عناوین آنان (صحابی، محدث و غیره) برای زائران و گردشگران معرفی شود. درفرهنگ تشیع عناوینی چون: «سید» و «امامزاده» از قداست و جایگاه والایی برخوردار است. لذا اطلاق این اسامی مشروط به شرایطی است؛ به گونه‌ای که عده‌ای از دانشمندان نسب شناس، شجره نامة سادات و امام زادگان را تدوین کرده و برای انتساب افراد به هر یک از خاندان‌های سیادت، شرایط ویژه‌ای قرار داده‌اند. [4] چرا که منسوب بودن به امامان علیهم السلام دستاورد و مزایای گوناگونی (دینی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی) به همراه دارد. از این رو، ممکن است افراد دغل و نا اهل برای بهره مندی از موقعیت و امکانات، خود را جزو «سادات» معرفی کرده و خسارات مختلفی به وجود آورند. بنابر این، گواهی کتبی نسب شناسان و علمای نسابه، یکی از مهم‌ترین دلایل ثبوت «سیادت» است. همان گونه که بیان شد، فرزندان و نوادگان ائمه علیهم السلام افرادی وارسته، پارسا، غیور، شجاع، مبارز و صالح بودند. برخی از آنها نیز تحت تأثیر احساسات خاص مثل حسادت، حب جاه و مقام، گرایش به دنیا و مادیات، همنشین بد و … لذا ارتباط معنوی و عقیدتی آنها با «خاندان وحی» دچار گسستگی شده و نام و مدفن شان، ستودنی و ارزشمند نخواهد بود. [5] البته گاهی همین‌ها نیز توبه نموده و از گذشته‌ی خود اظهار پشیمانی نموده‌اند. پسر نوح بابدان بنشست // خاندان نبوتش گم شدباقیات الصالحات (توفیق آسمانی؛ خدمتی ماندگار) آرامگاه سادات در مرحله نخست، توسط شیعیان و بازماندگان مورد تجلیل و عمران قرار گرفته و سپس با تشکیل دولت‌ها و حکومت‌های شیعی، به گسترش و توسعه رسیده است. از آنجا که گسترة جغرافیایی و زمانی «حکومت صفویه» بیشتر از سایر دولت مردان شیعی بوده، زیارتگاه‌ها و قبور مطهر شخصیت‌های دینی و مذهبی توسط شاهان صفوی مورد بازسازی قرار گرفته است. بنابر این، زیبنده‌تر خواهد بود که مسئولان حکومت «جمهوری اسلامی ایران»، مراجع، دانشمندان و نیکوکاران، در نکوداشت علمی و فرهنگی و نیز توسعه و آبادانی آرامگاه مقدس امام زادگان، بیش از گذشته، توفیق «خدمت» داشته باشند تا مصداق کلام آسمانی باشند که: «اَلَّذینَ إنْ مَکَّنّاهُمْ فِی الْارْضِ اَقامُوا الصَّلاةَ وَ اتَوُا الزَّکوهَ وَ اَمَروُا بِالْمَعروُفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ وَلِلهِ عاقِبَةُ الْاُموُر» [6] هشدار به …! (پرهیز از افراط و تحریف؛ انگیزه‌های ناصواب) بی شک وجود آرامگاه امام زادگان در هر سرزمینی (کشور، شهر و روستا) برکات گوناگونی به همراه خواهد داشت؛ اما این مسئله، دلیل بر این نمی‌شود که فرد یا افرادی خارج ازمقررات شرعی و قانونی در منطقة زندگی خود، قبری را بازسازی کرده و به عنوان «امام زاده» برای آن، ضریح، بارگاه و نذوراتی تدارک ببینند که صحیح نیست و با خواب دیدن هر کس نمی‌توان امام زاده بنا کرد و زیارتگاهی تأسیس نمود. در این گونه امور باید به اهل علم و خبرگان دینی مراجعه کرد و تا سندی معتبر بر این مطالب دلالت نکند اعتباری نخواهد داشت. ستایش و نیایشامامزادگان؛ سفیران هدایت و ستارگان پرفروغ ایمان و میهمانان خوش یمن و میزبانان پر سخاوت و پل ارتباطی امام است و واسطة مستحکم آسمان و زمین هستند. آرامگاه آنان؛ طور سینای نیایش و چشمه سار فضیلت و دانش است. بارگاه آنان؛ قطعه‌ای از بهشت و یاد آور مزار معصومان و برگزیدگان و آستان ملکوتی آنان؛ زیارتگاه فرشتگان و کعبه دلهای شیدا است که با دیدار از آنها و زیارتشان معنویت سرشار و یاد خدا و توحید و حمد الهی در دل زنده می‌شود. پس ای زائر وادی قدس! بکوش تا با هر زیارتی به «حریم معرفت» نزدیک‌تر شوی و به قرب الهی برسی. محمد ابراهیم احمدی- مرکز مطالعات و پژوهش‌های فرهنگی حوزه علمیه-پی نوشت: [1] . برار آگاهی بیشتر ر. ک: آیه الله ابراهیم امینی، بررسی مسائل کلی امامت، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، قم. [2] . برای آگاهی ر. ک: منتهی الآمال، شیخ عباس قمی، بخش «فرزندان و نوادگان هر یک از ائمه علیهم السلام»؛ اختران تابناک، شیخ ذبیح الله محلات، ج 1 و 2. [3] . ر. ک: لغتنامة دهخدا؛ تربت پاکان قم، عبدالحسین جواهر کلام، ج 1, ص 161 131، انتشارات انصاریان، قم، اول، 1382 ش. [4] . برجسته‌ترین نسابة معاصر، آیه الله العظمی مرعشی نجفی رحمه الله می‌باشد که به نگارش آثاری ارزشمند مثل «مشجرات آل رسول ا لله الأکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم پرداخته است. [5] . ر. ک: فرازهای برجسته از سیرة امامان شیعه علیه السلام، محمد تقی عبدوس محمد محمدی اشتهاردی، ج 2، ص 86 68، دفتر تبلیغات اسلامی، قم، 1372 ش. [6] . حج/ 41منبع: مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم
مسئولیت صحت محتوای اخبار بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است و خبروان صرفا این خبر را بازنشر داده است.
اخبار مشابه

خط های خبری

پربازدیدترین اخبار

مهمترین اخبار