۱۸:۳۵
منبع: ایرنا
دسته:
کد خبر: 18933873
آیین سوگواری محرم در ابرکوه
آیین سوگواری محرم در ابرکوه
یزد - ایرنا - هنگامی که سخن از برپایی عزای امام حسین (ع) می‌شود دیگر کوچک و بزرگ رنگ می‌بازد و فقیر و غنی در نذر و کمک به هیات‌های عاشورایی از هم گوی سبقت می‌گیرند.
به اشتراک بگذارید:
به گزارش خبرنگار ایرنا، مردم ابرکوه به خاطر ارادت خاصی که به امام حسین (ع) و اهل بیت (ع) دارند هر ساله به صورت خودجوش با سیاه پوش کردن شهر به سراغ ماه محرم می‌روند به گونه‌ای که جوشش شور حسینی در جای جای شهر در روزهای تاسوعا و عاشورا به اوج خود می‌رسد. مردم عزادار ابرکوه در ماه حزون و اندوه محرم بویژه تاسوعا و عاشورای حسینی برای برپایی مجالس عزای امام حسین (ع) کسب و کار خود را تعطیل تا شور و شعور حسینی را دو اره در رگ‌های جامعه جاری کنند. عزاداران با این جمله، باز این چه شورش است که در خلق عالم است بار دیگر در اذهان خود با چشمانی اشک بار تداعی می‌کنند و برای هرچه باشکوه برگزار شدن ایام سوگواری سید و سالار شهیدان (ع) و 72 از یارانشان از هیچ کوششی دریغ نمی‌کنند. در این ایام پارچه‌های سیاه و کتیبه‌های عزا، زینت بخش مساجد و حسینیه‌ها شده، زنگ تلفن‌های همراه نیز با نوحه و مصیبت همراه می‌شود و برخی از عزاداران خودروهای خود را مزین به اشعار عاشورایی و سروده‌های حماسی کربلا می‌کنند. در این ایام حزون اندوه‌تر از معادلات سیاسی و اقتصادی به هم می‌خورد و هر حزب و گروهی بدون در نظر گرفتن پرچم و نشان خود، عاشقانه در عزاداری سیدالشهدا (ع) شرکت می‌کند تا شور و عزای حسینی آنگونه‌ای که رضای الهی را به دنبال داشته و ذخیره‌ای برای آخرت آنان باشد، برگزار کنند. ** نواختن موسیقی محرم در ابرکوهنواختن موسیقی در محرم در شهرستان‌های مختلف کشور با ابرکوه متفاوت است چون در دیگر نقاط کشور، این نوع موسیقی با یک ریتم و بیشتر برای هماهنگ کردن گروه سینه زنان و زنجیر زنان اجرا می‌شود، ولی هرچند نوع ادواتی که برای اجرا وجود دارند با دیگر نقاط مشابه است، ولی این موسیقی در ابرکوه به صورت حماسی نواخته می‌شود. طبل، سنج و شیپور آهنگ حماسی ماه محرم این شهرستان که آهنگ حزن آور برای عزاداری سید الشهدا (ع) در کشور بی نظیر و منحصر به فرد است. این آهنگ که با عنوان «آوا نوای محرم ابرکوه» است، 1.5 قرن سابقه در عزاداری محرم این شهرستان دارد و با نواختن آن زن و مرد، پیر و جوان را در مجالس روضه خوانی متاثر می‌سازد. عزاداری ماه محرم در ابرکوه که بیشر سینه زنی و زنجیر زنی است زبانزد خاص عام است و این نوع عزاداری در کشور واقعا بی نظیر است. آهنگ حماسی ماه محرم برای آیین عزاداری ابرکوه توسط بزرگان این شهرستان بویژه مرحوم آیت الله میرزا عبدالغنی از مجتهدان نامی منطقه برای الگو برداری برای زیارت به کربلا مشرف شدند و آن زمان در میان آهنگ هایی که به مناسبت سوگواری سیدالشهدا (ع) رواج داشت این سبک را الگو برداری کردند که اکنون به عنوان فرهنگ بومی ابرکوه مطرح است. آیت الله میرزا عبدالغنی از مجتهدان قرن گذشته شهرستان بود که بر 14 علم اجتهاد داشت و یکی از آن علوم آهنگ مذهبی بود، نقل شده است. آوا نوای آهنگ محرم ابرکوه که به طبل و شیپور سنج معروف است بیشتر در محله «دربقلعه» این شهرستان سابقه تاریخی دارد و این میراث بزرگ به هنگام ورود زنجیر زنان در حسینیه‌ها، میادین، کوچه‌ها و محافل روضه خوانی هر کدام با یک ریتم اجرا می‌شود. این آهنگ بیشتر در صبح عاشورا و در محله دربقلعه برای تعزیه خوانی استفاده شده و بیشتر حماسی است و با اجرای آن اشک خود به خود بر گونه‌های پیر و جوان، زن و مرد جاری می‌شود و حادثه عاشورا را در اذهان تداعی می‌کند و یادآور ابعاد حماسی کربلاست. اجرا کنندگان این موسیقی به صورت موروثی این وظیفه را بر عهده دارند و هر سال بخاطر شوق و علاقه مردم تعداد اجرا کنندگان این آهنگ و شرکت در مجالس امام حسین (ع) بیشتر می‌شود. طبل و شیپور سنج زنان ابرکوه بیشتر از وراث خانواده‌های فتح اله اسماعیل، حسین فتح اله، علی فتح اله، شیرخوان فتح اله، غلامحسین محمدی پور، حسن کارگر، زین العابدین عزیزی، حاج محمد عزیزی و عباس عزیزی پناه معروف به عباس شیپورزن و علی عطوف و فردی بنام اسکندر از محله بازار که طبل بزرگی بر دوش داشته و امروز آن طبل معروف است به طبل اسکندر این آهنگ محلی را تاکنون اجرا کرده‌اند، هستند. در زمان‌های قدیم تمام ابرکوه یک هیأت داشت و مردم شهر با حضور در محله درب قلعه که بیشترین جمعیت را داشت هیأت عزداری راه اندازی می‌کردند و هم اکنون طبالان از شب سوم محرم در تکایا و حسینه‌ها آماده می‌شوند تا در ایام پور شور عزاداری محرم ابرکوه که طی روزهای ششم تا دهم محرم به اوج خود میی رسد هیات زنجیر زنی را همراهی می‌کنند. طبلی که امروزه در ابرکوه زده می‌شود اغلب با این آهنگ‌ها همراه است «مظلومم حسین محرومم حسین «، «یاحسین، حسین، حسین» . مدیر پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی بافت تاریخی ابرکوه به خبرنگار ایرنا گفت: این آوا نوا که آهنگ حماسی و بومی شهرستان است با توجه به منحصر به فرد بودن آن در سال 91 در شورای ثبت کشور در میان 31 استان مطرح شد و به دلیل اصالت مذهبی و حماسی آنکه داشت با شماره 699 در فهرست آثار معنوی ایران ثبت شد. عباس قدیریان اظهار داشت: آیین زنجیر زنی در ابرکوه هم که شیوه اجرای آن در کشور بی نظیر است با شماره 1113، در فهرست معنوی آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. زنجیر زنی همراه با نوای حماسی طبل، سنج و شیپور در دهه نخست ماه محرم از جمله آیین‌های مرسوم عزاداری منحصر به فرد مردم ولایتمدار و مومن ابرکوه در سوگ سیدالشهدا (ع) است. ابرکوه از لحاظ سبک سنتی زنجیر زنی در ایام محرم در کشور و استان یزد معروف است و به مناسبت شهادت اباعبدالله الحسین (ع) که به حسینه یزد شهرت دارد، شاهد حضور مردم از اقصی نقاط کشور از جمله گردشگران خارجی در روزهای هشتم محرم تا روز عاشورای حسینی هستیم. آهنگ حماسی محرم ابرکوه که در فهرست آثار معنوی ایران به ثبت رسید، بیش از یک قرن سابقه همراهی در زنجیر زنی این شهرستان دارد و با نواختن آهنگ عزا مردم در مجالس روضه و عزا متاثر می‌شوند. چند سالی است زنجیر زنی ابرکوه که از جمله عزاداری شاخص کشور است صبح روز هشتم محرم به صورت زنده از رسانه‌های مختلف ملی پخش می‌شود و این نوع عزاداری شاخص کشور است که قابلیت ثبت جهانی را دارد. ** عزاداری مردم ابرکوه در روزهای تاسوعا و عاشورادر ایام سوگواری شهادت سیدالشهدا حضرت حسین بن علی (ع)، حرکت دستجات سینه زنی و زنجیر زنی هیات‌ها به صورت سنتی از مساجد و حسینه‌ها با شور و حماسه حسینی آغاز شده و در روزهای تاسوعا و عاشورای حسینی این شور حسینی به اوج خود می‌رسد. در تاسوعا و عاشورا، آیین‌های عزاداری و سوگواری سنتی شهرستان ابرکوه از بامدادان آغاز می‌شود و این روز که شهادت امام حسین (ع) و 72 تن از یاران با وفای آن حضرت است حال هوای خاص خود را دارد. در روز عاشورا اکثر مردم با پای برهنه از محلات و کوچه‌ها گریه کنان به تکایا می‌روند و با نظم خاصی به طرف محلات دیگر حرکت می‌کنند. عزاداران سالار شهیدان در روز عاشورا با چشمانی اشک بار همراه با زنجیر زنی، سینه زنی و بر سر زنان و سبک‌های دیگر سنتی با راه انداختن تعزیه خوانی، حمل علم و بیرق هایی در سوگ شهادت مظلومانه سرور شهیدان عالم عزاداری می‌کنند. در ایام سوگواری امام حسین (ع) در این شهرستان حضور با شکوه جوانان و نوجوانان بسیار نمایان است و برخی از آنان با اینکه سن و سالی ندارند اما چنان برای سرور شهیدان اشک ماتم می‌ریزنند گویی اگر در حادثه عاشورا بودند، عاشقانه جان خود را در طبق اخلاص می‌گذاشتند و در رکاب اباعبدالله (ع) جان خود را نثار می‌کردند. در مسیر حرکت دستجات و هیات‌های عزاداری خصوصا در روزهای تاسوعا و عاشورا، قشرهایی از مردم مومن و علاقه مندان به سالار شهیدان و اهل بیت با قربانی کردن ده‌ها راس گوسفند و هدیه نقدی خود ارادت خاص خود را به امام حسین (ع) نشان می‌دهند. در سالروز شهادت غمبار امام حسین (ع) و 72 یار با وفای آن حضرت، تقریبا همه هیات‌ها و دستجات عزادار از نخستین ساعات روز عاشورا از محلات به طرف میدان امام حسین (ع) مرکز شهر به حرکت در آمده و طی مسیر در کوچه و محلات در تکایا عزاداری می‌کنند. عزاداران در هنگام اذان ظهر به تاسی از برپایی نماز امام حسین (ع) در حادثه ظهر عاشورا نماز جماعت برپا می‌کنند و این فریضه بحمدالله در اکثر محلات برگزار می‌شود. شبیه خوانی، برپایی محفل قرآنی، قرائت زیارت عاشورا، طبخ و پخش انواع غذا از جمله حلیم امام حسین (ع)، شله زرد، عدس پلو، قیمه پلو بین مردم و توزیع آب، شربت و شیر به یاد لبان تشنه سرور شهیدان و اهل بیت امام حسین (ع) در صحرای کربلا در حسینیه‌ها و منازل از دیگر سنت‌های به یاد ماندنی بیش از 1.5 قرن مردم ابرکوه در روزهای هفتم محرم تا روز عاشوراست. مراسم تعزیه خوانی و آتش زدن خیمه نمادین امام حسین (ع) و اهل بیت آن حضرت در عصر عاشورا و همچنین برپایی شام غریبان در فضای تاریک کوچه‌ها، محلات و تکایا از دیگر آیین هایی سوگواری مردم مومن ابرکوه است. مرکز شهرستان 53 هزار نفری ابرکوه در 140 کیلومتری جنوب غربی شهر یزد قرار دارد. 7540/ 2047
مسئولیت صحت محتوای اخبار بر عهده خبرگزاری منبع و منتشر کننده آن است و خبروان صرفا این خبر را بازنشر داده است.
اخبار مشابه

خط های خبری

پربازدیدترین اخبار

مهمترین اخبار